ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٩ - مثال دوم
آنها عبارت است از تحقيقات كاملا علمى در بارهء جرم شناسى با نظر به علل و شرايط و مقتضيات و موانع آنها كه امروزه تقريبا در همهء جوامع دنيا معمول است .
تعريف ارزش و تقسيم آن بر ارزشهاى قرار دادى ، و ارزشهاى مستند به واقعيات
تعريف ارزش و تقسيم آن بر ارزشهاى قرار دادى ، و ارزشهاى مستند به واقعيات به نظر مى رسد ارزش با نظر به انواع مفيد بودن كه در ماهيت آن وجود دارد ، قابل تقسيم به انواع مختلف بوده باشد . توضيح اين كه ارزش يك معناى انتزاعى از مفيد بودن يك حقيقت است . چيزى كه مفيد نيست داراى ارزش نيست ، بنا بر اين ، مطلوبيت ارزش براى انسانها از آن جهت است كه به نحوى مفيد براى زندگى مادى يا معنوى آنان مى باشد . در دوران اخير تعريفات مختلفى براى ارزش گفته شده است كه شايد جامعترين آنها همين جمله باشد كه مطرح نموديم . گاهى ديده شده است كه بعضى از صاحبنظران ارزش را در عموم آنچه كه از امور كيفى بوده و قابل سنجشهاى كمى و مقياسى نيست مانند زيباييها بكار مى برند . اگر اين بكار بردن در حقيقت يك نوع قرار داد اصطلاحى باشد ، مشكلى بوجود نمى آيد ، زيرا عوامل مجوز اصطلاحهاى قراردادى از نظر آسان كردن تفاهمها ، همواره وجود داشته است .
ولى نبايد مفاهيمى كه در اصطلاحات عمومى به جهت مصلحت تفاهم منظور مى گردند با يكديگر مخلوط شوند . در همين مورد بحث ، اگر كلمهء ارزش را بكار ببريم و توضيح ندهيم كه منظور ما از اين كلمه كدام يك از دو مفهوم است ( مفهوم مفيد ، يا امور كيفى ) بدون ترديد موجب خلط و مرتكب خطا خواهيم گشت .
نوع يكم - ارزشهاى مستند به قراردادها
نوع يكم - ارزشهاى مستند به قراردادها ارزشهاى قراردادى ، آن نوع ارزشها هستند كه منشاء آنها اعتباراتى است كه اقوام و ملل دنيا براى خود مقرر مى دارند . اين نوع ارزشها بر دو قسم عمده تقسيم مى گردند :
قسم يكم
قسم يكم - همان است كه « اخلاق تابو » ناميده مى شود . و گفتار و كردار و هدف گيريهايى كه بر مبناى اين گونه اخلاق و ارزشها بروز مى كند ، هيچ منشاءئى جز برداشت غير عقلانى از برخى حوادث ندارد . به عنوان مثال گفته شده است : در بعضى از سرزمينهايى كه به پيشرفتهاى علمى و فرهنگى نائل نگشتهاند ، در سفرهء غذا به آن ظرفى كه رئيس قبيله از آن غذا مى خورد ، نبايد هيچ كس دست دراز كند . منشاء