ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١١ - منطقهء دوم - واقعيتهاى جهان هستى براى خود ( جز من درك كننده ) است ، خواه درك كننده اى در بارهء آنها وجود داشته باشد يا نه
علم و معرفت هماهنگ مى گردند پاسخ اين مسئله با توجه بر همهء مشاهدات و تجارب و انديشههاى علمى و معرفتى ما قطعا منفى است براى اثبات اين حقيقت بايد يكايك عوامل و وسايل و كانالهايى كه در بدست آوردن علم و معرفت كم و بيش دخالت دارند مورد بررسى قرار بگيرد .
منطقهء يكم - « من » و عوامل و وسايل و كانالهايى كه در حصول علم دخالت مى ورزند .
منطقهء يكم - « من » و عوامل و وسايل و كانالهايى كه در حصول علم دخالت مى ورزند .
عامل يكم - « من » يا شخصيت
عامل يكم - « من » يا شخصيت اين همان عامل اساسى درونى است كه مديريت حيات و جان و روان انسانى را به عهده گرفته است . اهميت اين عامل از آن جهت است كه اگر سالم باشد همهء عوامل درك از حواس گرفته تا هدفگيريها در علم و معرفت را به خوبى اداره مى نمايد ، و اگر كمترين اختلالى در يكى از ابعاد آن بوجود بيايد قطعا در مديريت آن در بارهء كاربرد عوامل درك تأثير مى گذارد . علوم مختلف روانپزشكى و روانكاوى و بطور كلى علم النفس كه عرصهء فعاليتش بسيار گسترده تر از ديگر دانشهاى حرفه اى و رفتار شناسى است [ كه كارى با واقعيت خود روان و « من » ندارند ] بر مبناى اين كه « من » موضوع دانشهاى آنان را تشكيل مى دهد مى تواند دو كار بسيار با اهميت را انجام بدهد : كار يكم - مديريت عوامل درك و توجيه آنها در هدفگيريهايى كه از بدست آوردن علم و معرفت منظور نموده است .
كار دوم - كار پالايش دريافت شده هايى كه از راه عوامل و وسائل و كانالهاى علم و معرفت به درون انسان منتقل مى گردند .
عناصر فعال « من » كه مانند اجزاء تشكيل دهندهء پالايشگاه « من » است در حوزهء فعاليتهاى « من » در علم و معرفت حاصل از راه عوامل فوق ، دخالت مى نمايند .
مانند خوش بينىها ، بدبينىها ، عقل گرايى ، يا قرار گرفتن تحت تأثير احساسات و عواطف ، شتابزدگى و كم ظرفيتى ، يا شكيبايى و داراى ظرفيت بزرگ ، آگاهى طلب يا علاقمند به مستى و تخدير ، مسلم است كه اين عناصر در حوزهء « من » مى توانند به فعاليت پرداخته و علم و معرفت را مخصوصا در قلمرو واقعيات نظرى و دريافتى كه در