ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٦٤

عامل هشتم - طرز روش و هدف گيرى از بدست آوردن علم دربارهء واقعيت براى خود . ٢٢٥ عامل نهم - موقعيتهاى متنوعى كه خود واقعيتها در عرصهء هستى به سبب جريانات قانونى خود دارا مى باشند . . . ٢٢٩ سه دليل قاطع براى ردّ ايده آليسم ٢٣٣ در آن هنگام كه موضوع علم مربوط به خود انسان بوده باشد ، دخالت منطقهء « من » و عوامل و وسايل و كانالهاى درك كه در اختيار دارد . . . شديدتر مى گردد . ٢٤٠ دخالت و تصرف هدف گيريهاى منطقهء يكم ( من با عوامل و وسايل و كانالهايى كه در اختيار دارد ) ، در منطقهء دوم ( واقعيات براى خود كه قلمرو « جز من است » ) بر سه قسم عمده تقسيم مى گردد . ٢٤٢ دخالت عوامل منطقهء « من » در علم و معرفت به واقعيات از ديدگاه قرآن ٢٤٩ با نظر به هويت علم و به محدوديتهايى كه در اين مباحث براى علم ، مورد بررسى قرار داديم ، با كمال وضوح ثابت شد كه هر دو نظر افراطى و تفريطى در ارزيابى علم باطل است . . . ٢٥٥ اين يك قانون پايدار تاريخ است كه هر افراطگرى كه بوسيلهء انسانها صورت بگيرد ، حتما يك تفريطگرى را به دنبال خود خواهد آورد . ٢٥٦ ورشكستگى علم اعلام شد ٢٦٧ دانشها و ارزشها و اشتراك آنها در مجراى قوانين علمى . تعريف موضوع و مسئله و ديدگاه و قانون علمى ٢٦٩ مقدمهء يكم - براى آشنايى با معناى علم ٢٧٠ مقدمهء دوم - رابطهء علم و عالم و معلوم ٢٧٢ تعريف مختص يك مسئلهء علمى ٢٧٤ مختص ديدگاه علمى ٢٧٤ تعريف و مختصات قانون علمى ٢٧٥ هر نوع مخالفت با ارزشهاى مستند به واقعيات نوعى اثر در واقعيات مربوط مى گذارد . ٢٩٤ تحمل نتايج مخالفت با ارزشها ، دليل آن نيست كه ارزشها داراى واقعيت علمى نيستند و در نتيجه نمى توانند به عنوان مسئلهء علمى تلقى شوند . ٢٩٥ با يك نظر عالى ميتوان حقائق ارزشى را هم از ديدگاه علمى مورد بررسى قرار داد و هم از ديدگاه فلسفى . ٢٩٨