چنگالها و دندانهاى تيز و نيرومند من هيچ سخنى به ميان نياوردى كه من اينها را چكار كنم و الا همهء سخنان شما بسيار جالب بود ٨ - « سلب مفهوم انسانيت كه حذف و ناديده گرفتن ساير ابعاد انسان است ، دقيقا در راستاى ديد علمى اى است كه نسبت به جهان و انسان وجود دارد .

٨ - « سلب مفهوم انسانيت كه حذف و ناديده گرفتن ساير ابعاد انسان است ، دقيقا در راستاى ديد علمى اى است كه نسبت به جهان و انسان وجود دارد .
از اين ديدگاه جهان بصورت ماشين و انسان تنها بصورت چرخ دندانه اى آن نگريسته مى شود . « در تفسير اين جمله كه » حذف و ناديده گرفتن ساير ابعاد انسانى ( غير از جنبه‌هاى مادى و ماشينى او ) در راستاى علمى است كه امروزه نسبت به جهان و انسان وجود دارد « بايد ديد اين حالت مستند به خود ماهيت علم است يا اين كه علم را به اين حالت توجيه نموده‌اند قطعى است كه همان گونه كه در بالا اشاره كرديم علم روشنايى است و اين روشنايى با نظر به ذات و ماهيتى كه دارد هيچ بعدى از ابعاد انسان و جهان را حذف نمى كند ، زيرا علم آنچه را كه واقعيت دارد نمى تواند انكار كند و اين انسان است كه همان گونه كه خود را مى تواند در مقابل واقعيت قرار داده و با كمال خصومت با آن ، دروغ بگويد ، همچنان مى تواند با تكيه بر نيرومندى و هوس و هوسهاى شيطانى خود مفهوم انسانيت را از ديدگاههاى علمى خود حذف نمايد بلكه براى تضادورزى با انسانيت قيام نمايد . . .
٩ - « شناخت انسان ( نسبت به خود ) عامل تعيين كنندهء اساسى ارزشهاى او است
٩ - « شناخت انسان ( نسبت به خود ) عامل تعيين كنندهء اساسى ارزشهاى او است اين ادراك مفهوم « خود » را در ارزيابى منافع شخص تعيين مى كند . بنا بر اين فقر ايدئولوژيكى همراه با نگرش انسان به خود به عنوان چرخ دندانهء ماشين موجب كاهش ارزشها مى گردد . « در اين مورد نيز بايد گفت : نمى توان كاهش ارزشهاى والاى انسانى را نتيجهء عدم شناخت انسان در بارهء خود انسان دانست ، زيرا در دورانهاى معاصر ، علوم انسانى [ اگر چه نه بطورى كه قابل مقايسه با ساير علوم مادى و تكنولوژى بوده باشد ] گسترش و عمق نسبى خود را دريافت كرده است ، اگر چه اين گسترش و عمق در خور آنچه كه مى بايست در معارف مربوط به انسان انجام بگيرد صورت نگرفته است ، ولى همين مقدار علم و معرفت در بارهء انسان ، مى توانست ارزشهاى او را تثبيت نموده و او را