وصول به كمال به حركت در آورده است . مبدأ و مقصد اين حركت همان گونه كه فطرت سليم انسانها دريافته است ، در آيه اى از قرآن مجيد چنين آمده است : ( إِنَّا لله وإنا إليه راجعون ) ( ما از خدائيم و ما بسوى او باز مى گرديم ) . راهنمايان و تنظيم كنندگان اين حركت ، عقل و وجدان انسانى و پيامبران الهى هستند كه خداوند اينان را در ميان مردم مبعوث فرموده و جانشينان آن پيامبران ، علماء ربانى هستند كه ادامه دهندهء راه آنان مى باشند . اولين پيامبر ، حضرت آدم ابو البشر و آخرين پيامبران ، حضرت محمد بن عبد اللَّه صلوات اللَّه عليهم أجمعين هستند . كتاب آسمانى حضرت محمد ( ص ) ، قرآن مجيد است كه بدون كم و زياد ، اينك باقى است .
آنچه مى تواند حيات انسان را در اين جهان هستى ، داراى فلسفه و هدف قابل قبول نمايد ، دين به همين معنى است . [١] يعنى با توجه به همهء ابعاد مربوط به موجوديت انسانى و تفكراتى كه تاكنون در بارهء فلسفه و هدف زندگى او ثبت شده ، هيچ متفكر و مكتبى بدون پيدا كردن پاسخ معقول و قانع كننده اى براى چهار مسئله زير ، توانائى يقين و شناخت هدف و فلسفه معقول و قانع كننده براى زندگى نخواهد داشت : - ارتباط انسان با خويشتن .
- ارتباط انسان با خدا .
- ارتباط انسان با جهان هستى .
- ارتباط انسان با همنوع خود .
در تعريف مورد قبول ما از دين ، پاسخ معقول به چگونگى اين چهار ارتباط ، ملحوظ شده و هدف و فلسفه زندگى انسانها ، بطور قانع كننده اى تبيين گشته است .
ريشهء امت اسلامى
ريشهء امت اسلامى منظور از امت اسلامى ، مردم جوامعى هستند كه دين اسلام را بعنوان آئين و دين سعادت بخش در دو قلمرو مادى و معنوى پذيرفته‌اند . بنا بر اين ، به بررسى عوامل اساسى گرايش به دين اسلام و نيز ريشهء اصلى دين اسلام مى پردازيم .
الف : عوامل اساسى گرايش به دين اسلام
الف : عوامل اساسى گرايش به دين اسلام

[١] تأثير و معناى دين در موجوديت انسان و نتيجه آن ، در بيتى از محمد اقبال لاهورى چنين آمده است : < شعر > چيست دين برخاستن از روى خاك تا كه آگه گردد از خود جان پاك < / شعر >