الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١١ - الا بفتح همزه و تشديد لام

شرح‌

قوله: على امامته: اينكلمه جار و مجرور و متعلق به استقرّ است و حال واقع شده و تقدير عبارت: فى حال كونه اماما فى الادب، مى‌باشد.

متن:

( الّا) بالفتح و التشديد

حرف تحضيض مختص بالجمل الفعلية الخبرية كسائر أدوات التحضيض، فأما قوله:

فالتقدير: فهلّا كان هو، أي الشأن، و قيل: التقديرفهلا شفعت نفس ليلى، لأن الإضمار من جنس المذكور أقيس، و شفيعها على هذا خبر لمحذوف، أي هي شفيعها.

ترجمه:

الّا بفتح همزه و تشديد لام‌

حرف تحضيض بوده و اختصاص به جملات فعليه خبريّه داشته همچون ساير ادوات تحضيض كه داراى همين خصوصيّت بوده و هميشه بر سر جملات فعليه خبريه در مى‌آيند.

سؤال‌

برخى از ادوات تحضيض ديده شده كه بر جمله اسميه داخل شده‌اند و معذلك چگونه كلام مذكور را پذيرفته و قبول كنيم ادات تحضيض هميشه بر سر جمله فعليه در مى‌آيند و شاهد ما بر اين مدّعا كلام قيس بن ملوح است كه گفته: