الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٣ - معانى دوازدهگانه براى«او»

ثلاثى مزيد، باب افعال و ضمير مستتر در آن فاعلش مى‌باشد و مفعولش « احدا » است كه حذف شده.

منهم: جار و مجرور، متعلق به « لا تطع».

آثما: بصيغه اسم فاعل بدل است از « احدا » محذوف يا حال است از آن و يا خبر است براى « كان » كه با اسمش حذف شده.

او: حرف عاطف بمعناى اباحه.

كفورا: صفت مشبهه معطوف به « آثما » .

قوله: فايهما فعله: ضمير منصوبى در « فعله » به احدهما راجع است.

قوله: و تلخيصه: يعنى و تلخيص ما قلنا « اذا دخلت « لا » الناهيه الخ.

قوله: انّها تدخل للنهى: ضمير در « انّها » به « لاء » ناهيه راجع است.

قوله: للسيرافى: وى عبارتست از ابو سعيد حسن بن عبد اللّه عالم بعلم نحو و فقه و از وى كتابى در شرح الكتاب سيبويه بجاى مانده.

قوله: فهى كالحجارة او اشدّ قسوة: آيه (٧٤) از سوره بقره.

قوله: فكان قاب قوسين الخ: آيه (٨- ٩) از سوره النجم.

متن: الخامس: الجمع المطلق كالواو، قال الكوفيّون و الاخفش و الجرمي و احتجّوا بقول توبة:

و قيل: « أو » فيه للابهام، و قول جرير: