الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٨ - معانى دوازدهگانه براى«او»

آيه كفّاره عبارتست از:

لا يؤاخذكم اللّه باللّغو فى ايمانكم و لكن يؤاخذكم بما عقدتم الايمان، فكفارته اطعام عشرة مساكين من اوسط ما تطعمون اهليكم او كسوتهم او تحرير رقبة .

يعنى: خداوند بقسم‌هاى لغو و بيهوده « قسمى كه بزبان بوده نه به دل» شما را مؤاخذه نخواهد كرد و لكن بر آن قسمى كه از روى عقيده قلبى باشد شما را مورد مؤاخذه قرار مى‌دهد و كفّاره آن طعام دادن ده فقير است طعامى متوسط كه براى اهل خود غالبا تهيه مى‌كنيد و يا جامه بر آنها بپوشانيد و يا يك بنده آزاد نمائيد.

بديهى است اگر كسى با قسمى كه خورده مخالفت كند هرسه امر را بعنوان كفاره مى‌تواند بدهد و از جمع بين آنها هيچ مانعى وجود ندارد لذا نميتوان گفت كه جمع بين سه امر ممتنع است.

آيه فديه عبارتست از:

و لا تحلقوا رئوسكم حتّى يبلغ الهدى محلّه، فمن كان منكم مريضا او به اذى من رأسه ففدية من صيام او صدقة او نسك‌ .

يعنى: سر متراشيد تا آنگاه كه قربانى شما بمحل ذبح برسد و هركس بيمار باشد يا درد سر بر او عارض شود سر بتراشد و فدا كند به روز داشتن يا صدقه دادن و يا كشتن گوسفند.

جاى ترديد نيست كه شخص بيمار و كسيكه بعذرى نتوانسته در حج سر بتراشد و بجاى آن فديه مى‌دهد مى‌تواند بين هرسه امر كه در آيه ذكر شه جمع كند و مانعى از آن وجود ندارد.

جواب‌

مصنّف گويد:

در آيه كفّاره و فديه جمع ممتنع است و شرح آن چنين مى‌باشد:

در آيه كفّاره هركدام از اطعام و كسوه و تحرير بعنوان كفّاره محسوب مى‌شوند و پرواضح است كسيكه با قسم خورده شده مخالفت كند بيش از يكى از اين سه امر را