الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٤ - اما بفتح همزه و تخفيف ميم

امات: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، صله براى « الذى » .

واو: حرف عطف.

احيى، معطوف به امات.

واو: عاطفه.

الذى: معطوف به « الّذى » قبل.

امره: مضاف و مضاف‌اليه، مبتداء.

امر: خبر براى « امره » و جمله اسميّه صله براى « الذى » .

قوله: و كلاهما مع ثبوت الالف: ضمير در « كلاهما » به تبديل همزه به هاء يا به عين راجع است.

قوله: و اذا وقعت انّ بعد اما هذه: مشاراليه « هذه » اما بمعناى اوّل است.

قوله: و هذه تفتح انّ بعدها: مشاراليه « هذه » اما بمعناى دوّم است.

قوله: أحقّا انّ جيرتنا استقلوا:

تجزيه و تركيب‌

أ: حرف استفهام.

حقّا: منصوب است بنابر ظرفيّت، متعلّق باستقر، خبر مقدّم.

ان: بفتح همزه، از حروف مشبهة بالفعل.

جيرتنا: مضاف و مضاف‌اليه، اسم براى « انّ » .

استقلّوا: فعل ماضى، جمع، مذكر، غائب و جمله « انّ جيرتنا استقلوا» در تأويل مصدر، مبتداء مؤخر.

فاء: عاطفه.

نيتنا: مضاف و مضاف‌اليه، مبتداء.