مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٠ - ١ «حُمِّلُوا ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوا» ضرب المثلى عام و فراگير!

اختيار آنها، نعمتى بزرگ به نام تورات داد؛ ولى آنها بهره‌اى از آن نگرفتند. اين مطلب اختصاصى به يهود ندارد؛ بلكه شامل هر نعمتى كه خداوند در اختيار انسان قرار دهد و انسان از آن بهره نگيرد مى‌شود.

«عقل»- نعمت بى بديل غير اختيارى است كه در اختيار هر انسانى قرار داده شده است؛ امّا بسيارى از انسان‌ها از اين نعمت بزرگ، بهره بردارى صحيح و شايسته‌اى نكرده‌اند.

«سلامتى»- نعمت بزرگ و ناشناخته‌اى است‌ [١] كه بى اختيار در اختيار ما نهاده شده است، آيا به طور شايسته از آن استفاده كرده‌ايم، يا مصداق‌

«حُمِّلُوا ... وَلَمْ يَحْمِلُوا»

مى‌باشد؟

آيا توانسته‌ايم از معارف دينى، پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله، قرآن مجيد، ائمّه بزرگوار دين، علماء و مراجع و ديگر نعمت‌هايى كه خداوند بى اختيار به ما انسان‌ها ارزانى داشته است براى هدايت خود و جامعه بهره بردارى كنيم؟!

٢ چرا «حمار»؟

حيوانات باركش فراوانند؛ امّا چرا خداوند متعال در اين آيه شريفه، عالمان بى عمل و يهوديان لجوج را به «دراز گوش» تشبيه كرده است؟

پاسخ: ظاهراً علّت آن اين است كه «دراز گوش» شهرت فراوانى در حماقت و نادانى دارد به اين جهت، هر گاه مى‌خواهند ضرب المثلى براى حماقت شخصى بزنند، او رابه «حمار» تشبيه مى‌كنند؛ در حماقت «الاغ» همين بس كه اگر ده بار از جادّه‌اى خطرناك عبور كند و با خطرات زيادى روبه‌رو شود، بازهم از آن مسير مى‌رود و مسير خود را عوض نمى‌كند!

[١] در روايتى از امام رضا عليه السلام آمده است: «الصّحة و الامان نعمتان مجهولتان لايعرفهما الّا من فقد هما؛ سلامتى و امنيّت دو نعمت نا شناخته هستند، كسى قدر اين دو نعمت (بزرگ) را مى‌داند كه آنها را از دست داده باشد.» (مسندالرّضا، صفحه ١٢٠.)