مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٨ - ١ دنيا فريبنده، گذرا و ناپايدار است
ضمناً در هر تشبيهى سه ركن اساسى وجود دارد؛ «مُشَبَّه»، «مُشَبَّهٌ به» و «وَجْهِ شَبَهْ»؛ مثلًا وقتى انسانى را به شير تشبيه مىكنيم، انسان «مشبّه» و شير «مشبّهٌ به» و شجاعت «وجه شبه» است؛ يعنى انسان را در شجاعت به شير تشبيه نمودهايم.
در مثال مورد بحث نيز زندگى دنيا «مشبّه» است و باران و گياهان «مشبه به» است؛ امّا وجه شبه چيست؟ يعنى دنيا در چه چيزى به گياهان و گلها تشبيه شده است؟
مفسّران در پاسخ اين سؤال احتمالات مختلفى دادهاند:
١- دنيا از جهت ناپايدارى و گذرا بودن به گياهان تشبيه شده است؛ يعنى همان گونه كه طراوت و شادابى و سر سبزى گياهان ماندگار نيست و در مدّت كوتاهى زرد و خشك مىشود، زندگى دنيا نيز ناپايدار و گذرا مىباشد و به هيچ كس وفا نمىكند. [١]
٢- وجه شبه، تحوّلات سريع دنياست. دنيا زود به زود دگرگون مىشود، پادشاهى ممكن است بر اثر حادثهاى، كاسه گدايى به دست گيرد و يا پشت ميلههاى زندان قرار گيرد. رئيس بلندمرتبهاى ممكن است از كار بركنار شود؛ خلاصه، تحوّلات دنيا زياد است و نبايد به چيزى دل بست. دنيا همانند تار عنكبوت بى اعتبار است. اگر جوانى، به جوانى خويش مغرور مباش! اگر ثروتمندى، ثروتت فريبت ندهد! اگر داراى مقامى فريب آن را مخور!
خلاصه اين كه، به وضع فعلى خود مغرور مباش كه آن وضع ثابت نيست و ممكن است در يك حادثه همه چيز عوض شود.
|
در اين دنيه كه گه گه كَه كهُ و كُه كهَ شود ناگه |
به امروزت مشو غرّه ز فردايت نهاى آگه! |