مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - شرح و تفسير

باقى مى‌ماند، بلكه تشنگى او بر اثر اين رفت و آمدها بيشتر مى‌شود. كفّار هم مانند اين انسان‌هاى تشنه‌اند كه به سوى اعمال خود حركت مى‌كنند تا در صحنه قيامت از اندوخته‌هاى خود بهره‌اى ببرند؛ ولى چيزى نمى‌يابند و تشنه و دست خالى مى‌مانند!

«فَوَجَدَ اللَّهَ عِنْدَهُ فَوَفَّاهُ حِسابَهُ»

- كفّار پس از مرگ، تشنه اعمال صالح مى‌شوند؛ از دور، كوهى از اعمال و رفتار خويش را مى‌بينند، به سوى آن حركت مى‌كنند؛ امّا هنگامى كه نزديك مى‌شوند، چيزى نمى‌يابند؛ بلكه خداوند را آنجا مى‌يابند (عظمت خداوند، ياعذاب او را)؛ خداوند حسابشان را تصفيه مى‌كند و جزاى اعمال زشتشان رابه آنها مى‌دهد.

«وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسابِ»

- و خداوند در قيامت، بى درنگ به حساب بندگان مى‌رسد. حساب روز قيامت با محاسبه‌هاى عادى، خيلى پيچيده به نظر مى‌رسد كه براى رسيدگى به تك تك آنها نياز به زمان بسيار طولانى است؛ زيرا بررسى رفتارهاى آشكار و پنهان تمام انسان‌ها از ابتداى خلقت تا قيام قيامت كه با دست، زبان، پا، چشم، قلب، دل، گوش و ساير اعضاى بدن انجام داده‌اند كار بسيار مشكلى است و زمان زيادى نياز دارد.

ولى در روايتى مى‌خوانيم كه:

«انّهُ تَعالى‌ يُحاسِبُ الْخَلائِقَ كُلَّهُمْ فِى مِقْدارِ لَمْحِ الْبَصَرِ

؛ خداوند حساب تمام مخلوقات (اوّلين و آخرين را) در يك چشم برهم زدن رسيدگى مى‌كند. [١] آرى‌

«وَاللَّهُ سِرِيعُ الْحِسابِ.

امّا چگونه چنين چيزى ممكن است؟

براى دستيابى به پاسخ اين پرسش لازم است كه به برخى از پديده‌هاى ساخت بشر توجّه كنيم:

مثلًا، جعبه سياهى كه در سيستم‌هاى حفاظتى هواپيماها جا سازى مى‌كنند، اين جعبه سياه در واقع يك سيستم نظارتى است كه تمام حركات و دستورات خلبان را با

[١] مجمع البيان، جلداوّل، صفحه ٢٩٨.