كتاب النكاح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣ - جمع بندى

به نظر ما بهتر اين است كه حمل بر استحباب كنيم، يعنى نُه ماه واجب است و احتياط و استحباب به اين است كه سه ماه ديگر هم صبر كند.

١٠٣ ادامه مسأله ١ ١٦/ ٠٢/ ٨٥

* ... عن محمّد بن حكيم، عن العبد الصالح‌ (امام كاظم عليه السلام) قال:

قلت له: ... قال: قلت: فإنّها ارتابت بعد تسعة أشهر قال: إنّما الحمل تسعة أشهر .... [١]

* ... عن عبدالرحمان بن السيّابة عمّن حدّثه‌ (مرسله است) عن أبى جعفر عليه السلام قال: سألته عن غاية الحمل فى بطن أمّه كم هو؟ فإن النّاس‌ (اهل سنّت) يقولون: ربّما بقى فى بطنها سنتين «سنين‌» فقال: كذبوا أقصى مدّة الحمل تسعة أشهر و لا يزيد لحظة و لو زاد ساعة «لحظة» لقَتَل أمّه قبل أن يخرج‌ (سر زا مى‌رود) [٢].

ذيل روايت قابل قبول نيست، چون در بين مردم معروف است كه مدّت حمل نُه ماه و نُه روز است.

إن قلت:

روايت را حمل بر غالب مى‌كنيم يعنى مى‌گوييم غالباً نه ماه است.

قلنا:

اين هم بعيد است چون غالباً بيش از نه ماه است.

* ... عن محمّد بن حكيم، عن أبى الحسن عليه السلام فى حديث قال: قلت فإنّها ادعّت الحمل بعد تسعة أشهر قال: إنّما الحمل تسعة أشهر. [٣]

جمع بندى:

چهار حديث داشتيم كه بعضى از نظر سند و بعضى از نظر دلالت مشكل داشت ولى مجموع من حيث المجموع با توجّه به عمل مشهور قابل قبول است.

بعضى به روايتى كه به قصّه حضرت مريم اشاره دارد استدلال كرده‌اند كه دلالتى بر اين معنى ندارد:

* ... عن أبان، عن أبى عبداللَّه عليهم السلام قال: إنّ مريم حملت بعيسى تسع ساعات كلّ ساعة شهراً (يعنى در هر ساعت به اندازه يك ماه نموّ مى‌كرد). [٤] اين روايت به درد استدلال نمى‌خورد و وجهى ندارد چون اثبات شى‌ء نفى ما عدا نمى‌كند.

بعضى به روايت ديگرى استدلال كرده‌اند كه به نظر ما دلالت‌

[١]. وسائل، ج ١٥، ح ٤، باب ٢٥ از ابواب عدد.

[٢]. ح ٣، باب ١٧ از ابواب احكام اولاد.

[٣]. ح ٥، باب ١٧ از ابواب احكام اولاد.

[٤]. ح ٧، باب ١٧ از ابواب احكام اولاد.