مجموعه رسائل در شرح احاديثي از کافي - سلیمانی آشتیانی، مهدی؛ درایتی، محمد حسین - الصفحة ٣٩ - شروع در شرح حديث

به صورت استفهام، به جهت نكته ايست كه سابق ذكر كرديم.

قوله: و جعلت آمال العباد عنّي محفوظة، فلم يرضوا بحفظي.

يعنى: گردانيدم آرزوهايى كه بندگان من از من دارند و مطالب و مقاصدى كه از من مى‌خواهند، مظبوطة، اوّلًا در عالم قضاء و مافوق؛ و ثانياً در لوح محفوظ، پس در الواح قدريّة، چنانكه در قرآن عزيز فرمود: «وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ»[١]؛ و كتاب مبين مُفسَّر به لوح محفوظ شده، پس راضى نشدند عباد من به حفظ و ثبت من و الّا حفظ من از براى اين بود كه هر يك از آمال را در وقت حاجت و مصلحت برآورم و ايشان كه به در خانه ديگرى مى‌روند، معلوم است كه راضى به حفظ و ثبت من نشده‌اند به توهّم غفلت از من و يا بخل و فتنه و يا از توهّم عجز و ناتوانى، تعالى‌ رَبُّنا عمّا يَظُنُّونَ، نَعوذُ باللَّه مِن شُرُور أَنْفُسِنا و مِنْ سَيِّئاتِ أعمالنا و مِنْ مَفاسد عَقائدنا.

قوله: و ملأت سمواتي ممّن لم يملّ من تَسبيحي.

يعنى: مملوّ و پر گردانيدم آسمان‌هاى مرا از كسانى كه ملائك سماوات باشند، ملول و خسته نمى‌شوند از تسبيح و تمجيد من، چنان كه در حقّ ايشان در سوره نحل فرموده: «وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ* يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ»[٢].

و در سوره حم تنزيل: «فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ هُمْ لا يَسْأَمُونَ»[٣].

ترجمه آيه اوّلى- اللَّهُ و رسُولُه أعلم-: از براى خداى تعالى‌ خضوع و سجده مى‌كنند چيزها كه در آسمان‌هااند از كواكب سيّاره و ثابته و غيره و ملائكه و ايشان استكبار و تكبّر نمى‌ورزند از ذكر خداوند تعالى‌ و مى‌ترسند ايشان پروردگار خود را، كه كائن است فوق ايشان- مِنْ حَيثُ الرُّتبة، لا مِن حيث المَكان- به عمل مى‌آورند و

[١]. انعام( ٦): ٥٩.