مجموعه رسائل در شرح احاديثي از کافي - سلیمانی آشتیانی، مهدی؛ درایتی، محمد حسین - الصفحة ٣٦٧ - شرح حديث حماد

از آن راه باشد كه حمّاد اتيان به آنها درست كرده باشد در نمازى كه كرد و ديگر محتاج به تعليم نباشد، يا آن كه غرض بيان افعال اصل نماز باشد از وقت شروع كردن در اوّل جزوى از آن كه تكبيرة الافتتاح باشد تا هنگام اختتام كه به اداى سلام است و لهذا حرف تعقيب نيز مذكور نيست.

و امّا نيّت پس ظاهر شد رعايت آن از خشوعى كه مذكور شد، چه اقبال دل به جانب نماز و ياد حق تعالى نيست مگر نيّت.

ثُمَّ قَرَأ الْحَمْدِ بِتَرْتيلٍ وَ قُل هو اللَّه احَدٌ.

بعد از آن قرائت كرد سوره حمد را شمرده به اداى وقف‌ها و اخراج حرف‌ها از مخارج آنها، نه اين كه تند خواند و حرف‌ها را در هم شكند يا از غير مخرج گويد. و به اين دستور قرائت كرد سوره قل هو اللَّه احد را.

ثمَّ صَبَرَ هنيئةً بِقَدْرِ ما يُتَنَفَّس و هو قائمٌ، ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حِيالَ وَجْهِهِ وَ قالَ اللَّه اكْبَر وَ هُوَ قائم.

و بعد از فراغ از قرائت حمد و سوره درنگ كرد زمانى اندك كه گنجايش نفس زدنى داشته باشد. پس برداشت هر دو دست خود را تا برابر روى خود. و ظاهر اين است چنان كه از بعضى اخبار ديگر مفهوم مى‌شود كه مراد اين باشد كه آن قدر بلند كرد دست‌ها را كه محاذى اواسط رو و نرمه گوش‌ها شد.

و گفت: اللَّه اكبر بر حالى كه او ايستاده بود و هنوز شروع به خم شدن نفرموده بود براى رفتن به ركوع.

ثُمَّ رَكَعَ وَ مَلَا كَفَّيْهِ مِنْ رُكْبَتَيْهِ مُنْفَرِجاتٍ وَ رَدَّ رُكْبَتَيْهِ ألى‌ خَلْفِهِ حَتَّى أسْتَوى‌ ظَهْرُهُ حَتَّى لوصُبَّ عَلَيْهِ قَطْرَةٌ مِنْ ماءٍ أو دُهْنٍ لَمْ تَزَل لِاسْتِواءِ ظَهْرِهِ وَ مَدَّ عُنُقَهُ وَ غَمَّضَ عَيْنَيْهِ.

و بعد از گفتن تكبير به ركوع رفت و پر كرد هر دو كف دست‌هاى خود را از دو زانو بر حالى كه از هم گشاده داشت انگشتان دست‌ها را، و زانوها را به جانب عقب شكست تا آن كه مستوى و برابر شد اجزاى پشت او به حدّى كه اگر ريخته مى‌شد بر آن قطره‌اى از آب يا روغن از جاى خود نمى‌رفت و به هيچ جانب حركت نمى‌كرد به‌