فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٣٧ - شيعه و سيره و تاريخنگارى

پس از مرحله دوم، مرحله سوم، در تأليف اصول فقه، آغاز مى گردد، سپس مراحل ديگرى دنبال آن مى آيد كه در هر مرحله دانش اصول فقه، رشد و كمال بيشترى مى يابد و هم اكنون، به برترين مرحله رسيده است. والد محترم نيز كتاب هايى به نامهاى «الموجز»، «الوسيط»، «المبسوط» در اين رشته دارند كه نخستين آنها كتاب درسى است. در اين مرحله پايانى از دو شخصيت، بايد نام برد كه در ترفيع اين علم اثر بسزايى داشته اند:

١. شيخ مرتضى انصارى(١٢١٤ـ ١٢٨١).

٢. محقق خراسانى(١٢٥٥ـ ١٣٢٩) اين دو شخصيت، آفتاب علم اصول و يا ماه عالمتاب اين دانشند و صدها محقق در علم اصول پرورش داده اند.

شيعه و سيره و تاريخ نگارى

نگارش زندگانى پيامبر(صلى الله عليه وآله) از روز نخست تا روزى كه دعوت خدا را لبيك گفت، دانش سودمندى است كه از آن به «سيرة النبى» تعبير مى كنند و كمتر كسى است كه در اين وادى به صورت گسترده سخن گفته باشد، ولى مقصود ما در اينجا علاوه بر زندگانى پيامبر، نگارش حوادثى است كه در قرون نخست، به وقوع پيوسته است، و در حقيقت موضوع بحث ما سيره و تاريخ اسلام است. غالباً نويسندگان اسلامى به گوشه هايى از سيره پيامبر پرداخته اند، مانند «واقدى» كه فقط غزوات رسول خدا و نبردهاى او با مشركان را به رشته تحرير درآورده است. ولى برخى نيز به همه سيره پيامبر پرداخته اند كه برخى از آنان را نام مى بريم: