فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٦٠٤ - علاّمه حلّى

محقق حلّىوى نجم الدين ابوالقاسم جعفر بن سعيد، از بزرگان فقيهان شيعه است و شاگرد او ابن داوود، وى را چنين معرفى مى كند: پيشواى علاّمه، يگانه عصر خود، و در قدرت بيان و استدلال و حاضر جوابى سرآمد زمان خود بود. وى در سال ٦٧٦ درگذشت[١] و يكى از آثار ماندگار او، شرايع الاسلام است كه در چهار جلد چاپ شده است. او همين كتاب را تلخيص نموده و «المختصر النافع» ناميده است، ولى از نظر استدلال كتاب«معتبر» وى كه در «شرح المختصر النافع»است، كم نظير است.

علاّمه حلّىجمال الدين حسن بن يوسف (٦٤٨ـ ٧٢٦) از فارغ التحصيلان مدرسه حلّه است. او فقه و اصول را نزد محقق حلى آموخت و فلسفه و رياضيات را از خواجه نصيرالدين طوسى فرا گرفت. در ميان فقهاى اسلام او به نبوغ و تيزهوشى مشهور است، تا جايى كه قبل از بلوغ به درجه اجتهاد رسيده بود. آثار فراوانى دارد كه بهترين آنها در فقه دو كتاب ياد شده در زير است:

الف. تذكرة الفقهاء كه ١٨جلد آن چاپ شده است و باقيمانده آن نيز در دست تحقيق است.

ب. منتهى المطلب فى تحقيق المذهب كه تا آخر كتاب جهاد است و در چهارده جلد منتشر شده است.