فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥١٧ - رشتههاى مختلف تفسير

رشته هاى مختلف تفسير

مفسران در نگارش تفسير، شيوه هاى گوناگونى را در پيش گرفته اند. مثلاً برخى درباره محكم و متشابه و برخى ديگر درباره ناسخ و منسوخ وگاهى درباره آيات الأحكام و احياناً درباره قصص انبيا و گاهى در قَسم ها و مثل هاى قرآن، كتاب هايى نوشته اند. برخى ديگر روى علاقه خاصى كه به خاندان رسالت داشته اند، آيات مربوط به اهل بيت(عليهم السلام) را وجهه همت خود ساخته اند. خوشبختانه دانشمندان شيعه در همه اين موارد، با ديگران به مشاركت پرداخته و علوم اسلامى را با تفاسير گوناگون، غنا بخشيده اند و هر كس بخواهد از تعداد تفاسير شيعه آگاه شود مى تواند به كتاب «الذريعة إلى تصانيف الشيعة» ماده تفسير مراجعه كند.

چيزى كه الآن به بيان آن مى پردازيم، دو نوع تفسير است كه هر دو، حائز اهميت است:

١. تفسير ترتيبى

٢. تفسير موضوعى

درباره تفسير ترتيبى يادآور مى شويم: شيوه رايج در ميان مفسران ديرينه و بيشتر متأخرين، همان تفسير ترتيبى است. با اين شيوه، آنان سوره و آيه ها را به ترتيب تفسير مى كردند. برخى موفق به تفسير تمام قرآن شده و برخى ديگر به تفسير قسمتى از آيات، توفيق مى يافتند. در سه قرن نخست، شيوه تفسير، تفسير به حديث بود. يعنى پس از نقل آيه، به نقل روايت كه در تفسير آيه وارد شده