فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٤٩ - ١ علم پيشين خدا به حوادث
امام كاظم(عليه السلام) مى فرمايد:
«لم يزل الله عالماً بالأشياء قبل أن يخلق الأشياء كعلمه بالأشياء بعد ما خلق الأشياء».[١]
«خدا به همه پديده هاى جهان، پيش از آفرينش آنها آگاه است، چنان كه پس از آفرينش از آنها آگاهى دارد».
آيات و روايات، در علم گسترده خدا بر حوادث پيش از آفرينش و پس از آن به قدرى گسترده است كه نمى توان اندكى از آنها را نقل كرد.
بنابراين، كسانى كه «بدا» را به معنى ظهور پس از خفا نسبت به خدا تفسير مى كنند، راه خطا را پيموده و تهمت ناروايى به شيعه زده اند. شگفت از فخر رازىاست با اين كه در رى مى زيسته و علماى فراوانى از شيعيان در رى زندگى مى كردند، به جاى مراجعه به آنان، «بدا» را از پيش خود، چنين تفسير مى كند. شيعه معتقد است كه خدا به چيزى عقيده دارد كه پس از مدتى خلاف آن بر او ظاهر مى شود و تغيير عقيده مى دهد. آنگاه مى گويد: اين انديشه باطل است و علم خدا از لوازم ذات اوست و كسى كه چنين باشد دگرگونى در علم او محال است.[٢]
مسلماً رازى اين انديشه را از مخالفان شيعه گرفته و احتمال دارد كه «بلخى» در ايجاد اين شبهه پيش از او نقش اساسى داشته باشد.[٣]
پس از «بلخى»، شيخ «اشعرى»[٤] به اين تهمت دامن زده است. هرگز
[١] كافى، ج١، ص ١٠٧، باب صفات ذات، حديث٤.
[٢] تفسير رازى، ج٤، ص ٢١٦.
[٣] تبيان، ج١، ص ١٣.
[٤] مقالات الاسلاميين، ص ١٠٧.