گفتمان صهيونيستى - حسینی، سید مرتضی - الصفحة ٢٣٣
در عهد روم، امپراتور ايليوسها دريانوس شهر را در سال ١٣٥ ميلادى تخريب و نام آن را به «ايليا كابيتولينا» تغيير داد. «ايليا» نام امپراتور و «كابيتولينا» منسوب به «كابيتول»، هيكل ژوپيتر بزرگ خدايان رم مىباشد.
امپراتور قسطنطنيه كه در قرن چهارم ميلادى مسيحى شد، نام قديم «اورشليم» را به شهر اطلاق كرد. به ظاهر از آنجا كه در عهد نامه عمر يا امان نامه عمر بن خطاب در سال ٦٣٨ ميلادى براى ساكنان شهر نام «ايليا» به كار رفته، اسمى متداول باشد. يكى از دانشمندان مسلمان در قرن پنجم هجرى از آن به دونام «بيت المقدس» و «ايليا» ياد مىكند.
ما واژه «اورشليم» را براى اشاره به معناى معنوى و دينى آن نزد يهوديان (به عنوان گروهى دينى) به كار مىبرديم، همان گونه كه در عبارت «سال آينده در اورشليم يكديگر را مىبينيم» آمده. در اين جا اشاره به انديشه دينى دارد نه به يك شهر عربى. در غير از اين دو حوزه واژه «قدس» را براى شهرى به كار مىبريم كه پايتخت فلسطين بود و صهيونيستها بر آن چيره شدند و آن را پايتخت حكومت صهيونيستى خود نمودند.
ب) الخليل (حبرون):
واژه «الخليل» معادل عربى «حبرون» است كه معناى آن «صاحب» يا «گروه» يا «اتحاد» و يا «پيوند» مىباشد. الخليل شهرى در فلسطين است كه كنعانىها آن را «قريه اربع» (روستاى چهارگانه) مىناميدند. (در يونانى «تترابليس» يعنى «شهر چهارتايى») اين شهر در فاصله نوزده ميلى قدس و سيزده و نيم ميلى بيت لحم قرار دارد و سه هزار و چهل پا از سطح دريا بالاتر است و در پيرامون آن چشمههاى آب زيادى وجود دارد. الخليل يكى از چهار شهر مقدس نزد يهوديان است كه نبايد در آن نماز قطع شود. «١» الخليل پس از اشغال فلسطين در سال ١٩٤٨ شاهد انقلاب مردم شناختى «٢» واقعى بود چون تعداد زيادى از پناهندگان به سوى اين شهر روانه شدند، و شمار ساكنان آن در طول ٢٧ سال به ميزان ٥٤% افزايش يافت. اسرائيل پس از انضمام كرانه باخترى در سال ١٩٦٧ نقطه ويژهاى