الف) قدس (اورشليم):
«قدس» معادل عبرى واژه «يروشالايم» است. اين واژه در عهد قديم بيش از ٦٨٠ مرتبه به همين شكل آمده است. «يروشالايم» از واژه كنعانى يبوسى «يورشاليم» مشتق شده است.
( «يارا» به معناى «تأسيس مى‌كند» يا «اور» به معناى «موضع» يا «شهر» گرفته شده. بخش «شولمانو» يا «شالم» يا «تسلم» نيز صلح خداى سامى است). در نوشته‌هاى مصرى معروف به «متون لعنت» كه تاريخ آن به قرن نوزدهم و هجدهم قبل از ميلاد بر مى‌گردد، اين واژه به شكل «روشاليموم» آمده. بر كتيبه‌هاى تل العمارنه (قرن چهاردهم قبل از ميلاد) شش نامه از «عبدى خيبا» پادشاه «أوروسالم» وجود دارد. در نوشته‌هاى آشورى كه به قرن هشتم قبل از ميلاد بر مى‌گردند اين نامه به شكل «أوروسليمو» تكرار شده است. اما در نوشته‌هاى قرن چهارم يونان «هيروسوليما» ناميده شد. آشكار است كه نام لاتينى «Jerusalem» از نام كنعانى اين شهر گرفته شد. ياقوت المدينه آن را «اورشلين» يا «اوريسلم» و «اورسلم» ياد كرده، همچنين از آن به «يبوس» منسوب به ساكنان يبوسى آن، ياد مى‌شود. «١» نام «يبوس» در نوشته‌هاى هيروگليفى به «يابثى» و «بابتى» آمده كه تغيير يافته نام كنعانى آن مى‌باشد.
يبوسى‌ها بر بلندى‌هاى جنوب شرقى يبوس دژى بنا كردند كه «دژ يبوس» نام گرفت. بعدها بر آن «دژ صهيون» اطلاق شد. كوهى كه بر آن دژ بنا شد، «أكمه» يا «هضبه أوفل» و احياناً «جبل صهيون» ناميده مى‌شود. سلوكى‌ها در طرف «دژ يبوس» قلعه‌اى بلند ايجاد كردند كه «قلعه عكرا» يا «اكرا» نام گرفت و گاه از «قدس» به «صهيون» ياد مى‌شود.
تورات علاوه بر «يروشالايم»، بر اين شهر نام «شاليم» و «شهر خدا»، «شهر عدل» «شهر صلح» و «شهر حق» نيز «شهر مقدس» و «شهر ملت مقدس» و «آرئييل» (يعنى شير خدا) اطلاق مى‌كند.
به گفته مورخ يونانى هيرودوت، در قرن پنجم قبل از ميلاد شهر بزرگى در سوريه (شام) بود كه وى آن را «قديتس» مى‌نامد (اين نام به احتمال تغيير تلفظ آرامى «قديشتا» يعنى «قدس» مى‌باشد). هنگامى كه داود در حدود سال ١٠٠٠ ق. م. بر اين شهر تسلط يافت نام خاصى كه بر شهر اطلاق كند نيافت، لذا به آن «شهر داود» لقب داد، اما بعداً نام آن به نام پيشين تغيير يافت.