مسأله دشمنى اعراب با يهود و يهوديت (دشمنى اعراب با نژاد سامى) مسأله‌پيچيده و داراى ابعاد مختلفى است كه با يهود و يهوديت ستيزى در غرب متفاوت است. از جنبه تاريخى شمارى از اعضاى گروههاى يهودى در جهان اسلام به گروههاى كاركردى مبدل شدند اما تنها اقليتى نبودند كه عهده دار اين نقش شدند. جهان اسلام بر عكس غرب مسيحى شامل گروههاى دينى و قومى زيادى است. همچنين فعاليت تجارى و فعاليت‌هاى مالى و دلالى به طور كلى منحصر به اعضاى گروههاى يهودى نبوده است.
با وجود اينكه در قرآن كريم از يهود (و بنى اسرائيل) دهها مرتبه و با نامهاى مختلف ياد شده و در بيشتر موارد سياق ذكر نام آنها منفى مى‌باشد، اما در نگاه «رهايىِ» «١» اسلام، به يهود محوريت خاصى داده نشده است. لذا يهوديان در فقه اسلامى جدل و بحث خاصى را ايجاد نكرده‌اند. برخى اعمال ادبى و فكرى در تمدن عربى و اسلامى ظهور كرده كه تلاش مى‌كند با ارائه الگوهاى ادراكى منفى، اعضاى گروههاى يهودى را منزوى نمايد. اما يهوديان در وجدان ادبى و فرهنگى عربى و اسلامى محوريت خاصى ندارند.
وضعيت اعضاى گروههاى يهودى د رتمدن عربى و اسلامى در سايه مفهوم اهل ذمه قرار گرفته كه حقوق و تكاليف آنان را مشخص مى‌كند. از اين رو آنان كشتار و يا روند اخراج مكرّر را كه در برخى دوره‌ها ويژگى ارتباط آنان با تمدن غرب مى‌باشد مشاهده نكردند. اين بدان معنا نيست كه تجربه يهوديان جهان اسلامى يا جوامع اسلامى منتسب به آن، عارى از هرگونه نزاع، ستيز و كشاكش منافى با تعاليم اسلام و مفهوم اهل ذمه‌باشد و يا اينكه اين تجربه دوران طلايى بود كه پيوسته ادامه داشته است. چون اين ويژگى طبيعت بشر و نيز طبيعت جوامع بشرى نيست. تمام آنچه كه در صدد اصرار بر آن هستيم اين است كه اعضاى گروههاى يهودى در جهان اسلام به اندازه معقولى از ثبات و آرامش برخوردار بودند كه موجب الحاق آنان به جوامع اسلامى گرديد.
اما در دوران جديد وضعيت به طور جدى تغيير كرد، نگرانى عربى و اسلامى بزرگى در مورد يهود ايجاد شد (هر چند ملاحظه مى‌شود اعمال ادبى عربى از جمله فلسطينى به اعضاى‌