مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٦٠ - علیّبن أبیحمزة بَطائنی

علیّبن أبی‌حمزة بَطائنی

یکی از بزرگان و وکلای حضرت موسیبن جعفر و از دعائم فرقۀ‌ واقفیّه، علیّبن أبی‌حمزۀ بطائنی است که ما برای شاهد و نمونه، مطالبی را اجمالاً دربارۀ او در اینجا ذکر می‌کنیم.

در رجال مامقانی، تنقیح المقال، جلد دوّم، صفحه ٢٦٠ فرموده است که: «ایشان که اسم پدرش سالم است، شیخ طوسی او را از اصحاب حضرت صادق و حضرت کاظم علیهماالسّلام شمرده و گفته است: ”او از واقفیّه است.“»[١]

و قال النجاشیّ: «روی عن أبی‌عبد‌الله، و روی عن أبی‌الحسن، ثمّ وَقَف و هو أحد عُمُد الواقفة.[٢]»

و فی الخلاصة‌ مثله مضیفًا إلی ذلک قوله: «قال الشّیخ الطّوسی (ره) فی عدّة مواضع: ”أنّه واقفیٌّ“ و قال أبو‌الحسن علیبن حسنبن فضّال: ”علیّبن أبی‌حمزة کذّابٌ متّهمٌ مَلعونٌ قد روَیتُ عنه أحادیث کثیرة و کتَبتُ عنه تفسیر القرآن من أوّله إلی آخره إلّا أنّی لا أستحلّ أن أروِی عنه حدیثًا واحدًا.“ و قال ابن‌الغضائری: ”علیبن أبی‌حمزة ـلعَنه اللهـ أصلُ الوقف و أشدُّ الخلق عداوةً للمولی (یعنی الرّضا علیهالسّلام) بعد أبی‌ابراهیم علیهالسّلام.»[٣]ـ انتهی ما فی الخلاصة. انتهی موضع الحاجة.

و سپس روایاتی را شاهد مطلب می‌آورد که ما بعضی از آنها را در اینجا می‌آوریم، و این روایات در رجال کشّی است.

فمنها ما رواه «عن محمّدبن الحسین [الحسن] قال حدّثنی أبو‌علیّ الفارسیّ، عن محمّدبن عیسی، عن یونسبن عبد‌الرّحمن، قال: دخَلت علی الرّضا علیهالسّلام فقال:

[١]. تنقیح المقال، ج ٢، ص ٢٦٠.

[٢]. رجال النجاشی، ص ٢٤٩.

[٣]. الخلاصة، ص ٢٣١، با قدری اختلاف.