تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٣٤
دعا، مايه آرامش و سكون: از آثار ديگر نيايش، نيل به آرامش و سكون خاطر است. شايد علت آن كه دعا را به عنوان «قرآن صاعد» ياد كردهاند اين باشد كه متربى از طريق دعا و ارتباط با خدا، روح و روان را عروج داده به نحوى كه خود را در حوزه امنيت خداوند احساس مىكند. اين احساس اتصال و ارتباط به لايتنهاى به انسان آرامش مىبخشد. شايد يكى از معانى «مؤمن» نيز همين باشد كه متربى به مرحلهاى برسد كه خود را در حوزه و حيطه امنيت ذات لايتناهى احساس كند. امام سجاد (ع) در «مناجات المريدين» به زيبايى مىفرمايد: «وفى مناجاتك روحى و راحتى» (مفاتيح الجنان، مناجات پانزدهگانه)؛ يعنى در مناجات با تو فرح و آسايش خاطر من حاصل مىشود. دعا يكى از پناهگاههاى عالى سعادت بخش در زندگى است. آنهايى كه پناه دعا را از دست ندادهاند نعمتى بزرگ دارند كه بايد قدرش را بشناسند.
دعا، عامل اميد و نشاط: نشاط انگيزى و اميدوارى از ديگر آثار دعاى حقيقى است. در بيان تقويت ضريب «اميدوارى» و «خوش بينى» متربى از راه دعا، كارل مىگويد: «نيايش، اگر با تمامى شرايطاش انجام شود و با شدت، تداوم و اخلاص همراه باشد، هر چه را بخواهد به دست مىآورد و هر درى را بكوبد، برويش گشوده مىشود». به عبارت ديگر، آنگاه كه از عقل و تدبير آدمى كارى ساخته نيست، اگر فرد دعاكننده با تمام وجود «بخواهد» و اگر در اين خواستن تمامى جوارح و جوانح (نيروهاى جسمى و