تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٣٣
دعا، عامل پالايش شخصيت: از ديگر آثار نيايش، پالايش شخصيت متربى است. زمانى كه متربى معبود خويش را با صفاتى از قبيل مهربانى، رأفت، چشم پوشى، گذشت و ديگر فضايل اخلاقى ميخواند، بديهى است كه تمايل پيدا مى كند تا خود نيز همانند معبود شده و همان صفات را در خود تجلى دهد.
دعا، ابزار خداشناسى: از ديگر آثار و فوائد دعا، شناخت خدا است. هنگامى كه دعاكننده در طول دعاى خود اسامى خداوند را به زبان مىآورد و او را با صفات متعددش از قبيل سميع، بصير، عليم و ... مىستايد، در واقع بر معرفت خود به خدا مىافزايد.
دعا، عامل تلقين به نفس: از آثار ديگر دعا، اتكاء به عظمت و قدرت لايتناهى الهى، قدرت گرفتن و تلقين به نفس است كه دعا كننده هنگام دعا به خود آرامش و نيز قدرت تحمل در برابر ناملايمات و اضطرابها را مىدهد.
دعا، عامل حاكميت بر نفس: تسلط بر نفس از ديگر آثار دعا است. برتراند راسل فيلسوف و متفكر شهير انگليسى معتقد است انسان سه نوع مبارزه در طول حيات خود دارد. مبارزه با طبيعت، مبارزه با همنوعان و مبارزه با نفس و پيروزى در دو مبارزه اول مستلزم پيروزى در مبارزه سوم است. انسان هنگام دعا و به دليل ارتباط با خدا تلاش مى كند تا در مسير كمال گام برداشته و خود را از سيطره هواهاى نفسانى برهاند.