تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ١٨٣
نكات تربيتى
از فرمايش اول امام سجاد (ع) دراين فراز چند نكته تربيتى را مىتوان دريافت كرد كه به اختصار مطرح مىشود:
اول: اصل توجه به نيازهاى مادى و رابطه تأمين ماديات با حفظ عزت نفس. واقعاً از افتخارات مكتب تربيتى اسلام همين جامعيت آن و توجه هماهنگ به بعد مادى و معنوى انسان در تربيت است. نظام تعليم و تربيت اسلامى به دليل تأكيد بر «حفظ كرامت و عزت نفسانى» متربى تمام عوامل و لوازمى كه مىتوانند روى حفظ آن مؤثر باشند را گوشزد مىنمايد. يكى از اين عوامل توجه به ماديات در زندگى است. فرد كريمالنفس و عزيز هرگز نمىپسندد كه در سنين بزرگسالى و پيرى بر ديگران تكيه كند تا از اين طريق احتمالًا مورد تحقير و يا كم توجهى قرار گيرد. كما اينكه امروز در برخى كشورها بعضاً مشاهده مىشود كه افراد پير در سنين پيرى بدلائل گوناگون از جمله ناتوانى مالى و عدم قدرت براى كسب درآمد جهت اداره زندگى و يا به دليل ناتوانى جسمى، مجبور به دريافت كمك از فرزندان يا سازمانهاى دولتى و غيردولتى مىشوند و اين براى آنها بسيار زجرآور است. بنابراين، در نظام تعليم و تربيت اسلامى، توجه به ماديات و لزوم تأمين آن از اصول تعليم و تربيت است و از لوازم قوام شخصيت متربى به حساب مىآيد.