تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٧٥
مبتنى بر نظام تعليم و تربيت اسلامى آوردهايم، توجه دانشجويان عزيز و به ويژه نسل جوان را به تجزيه و تحليل «نيايش» از ديدگاه دكتر الكسيس كارل جلب مى كنيم:
مفهوم نيايش: در نظر ما غربىها، عقل جايگاهى بالاتر از عشق دارد. ما داشتن نيروى عقلانى را بر قدرت مكاشفه و احساس ترجيح مىدهيم. علم مىدرخشد در صورتى كه مذهب به خاموشى مىگرايد. ما از دكارت (رهبر مكتب عقليون) پيروى مىكنيم اما پاسكال را رها كردهايم. ما همچنان در توسعه و تقويت قدرت مغزى خود مىكوشيم اما كوششهاى معنوى روح مانند احساس اخلاقى، احساس جمال و به خصوص احساس عرفانى- از تكامل باز ايستاده است. ضعف اين احساسات عميق بصيرت انسان متجدد را كور كرده است. يك چنين نقصى به انسان ميدان نمىدهد كه براى جامعه بتواند عنصر شايسته اى بشمار آيد. اين يك حالت بسيار ناپسندى است كه از تمدن ما كاملا مىبايست ريشهكن گردد. به هر حال معنويت، در موضوع كاميابى و توفيق در حيات، خود را هم ارز تعقل، موثر نشان مىدهد. بسيار ضرورى است كه آن نيروهاى معنوى را، كه به مراتب بيش از نيروى عقلانى در تقويت و تكامل شخصيت و فطرت مؤثر است، دوباره احيا كرده و رونق بخشيم.
از ميان اين نيروهاى معنوى، بر روى احساس عرفانى يا احساس مذهبى از همه بيشتر گرد فراموشى نشسته است. احساس عرفانى غالبا درنيايش