تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٢٠
نياز و بخشاينده! كليد درهاى بسته در دست من است و درب اجابت من بر روى كسى كه مرا بخواند باز است.» (طباطبايى، ١٣٦٣، ج ٢، ص ٤٦)
در روايت ديگرى از پيامبر اكرم (ص) آمده است كه: «خداوند فرموده است آفريدهاى نيست كه به آفريده ديگرى پناهنده شود جز اينكه اسباب آسمانها و زمين را از او ببرم پس اگر چيزى خواهد عطا نكنم و اگر مرا خواند اجابت ننمايم و آفريدهاى نيست كه تنها به من پناهنده شود جز اينكه آسمانها و زمين را ضامن روزى او كنم، اگر دعا كند مستجاب گردانم و اگر چيزى درخواست كند عطا نمايم و اگر طلب آمرزش كند او را بيامرزم.» (همان)
علامه طباطبايى در ذيل دو حديث فوق، اشاره دارند كه تأكيد در روايت مذكور بر روى پارامتر مهم «اخلاص» در دعاست. مرحوم علامه در ذيل دو حديث فوق و در بيان اهميت ارتباط خالصانه و اميدوارانه با خدا و احتمال تصور اين كه «دعا» با نظام علت و معلول حاكم بر نظام هستى ممكن است تضاد داشته باشد بحث جالبى را مطرح مى كند كه چكيده آن مبيّن اين نكته است كه «دعا» در جهان بينى اسلامى كه خود از مبانى نظام تعليم و تربيت اسلامى است، در راستاى نظام علت و معلول است. به عبارت ديگر در نظام تعليم و تربيت اسلامى و بر اساس نوع نگرش و شناخت انسان، «دعا» خود يكى از علل و اسباب نظام هستى است. اين معنا خود از مهمترين دلائل عقلى و نيز نقلى در بيان ارزش، جايگاه و ميزان تأثير «دعا»