و شما را جانشينان اين سرزمين كند. آيا با اين خدا، خدايى هست؟ چه كم است اندرزگيرى شما؟!. اين كه درآيه مذكور خداوند كريم قيد اضطرار را از لوازم استجابت شمرده است، شايد بدين علت باشد كه انسان، در حال اضطرار، دعايش از حقيقت برخوردار است. انسان بيچاره و درمانده، خواسته‌هايش حاكى از واقعيت و حقيقت است. لام در كلمه (المضطر) لام استفراق است نه لام جنس. آيات ديگر قرآن كريم مويد اين نكته است كه انسان هنگام اضطرار، حقيقتاً رو به خدا مى‌آورد. مثلًا در آيه‌ «و اذا مس الانسان الضر دعانا بجنبه او قاعداً او قائماً» (سوره يونس، آيه ١٢). وقتى گرفتارى و بلا به انسان برسد ما را مى‌خواند، به پهلو و نشسته و يا ايستاده. و نيز در آيه‌ «حتى اذا كنتم فى الفلك و جرين بهم بريح طيبه و فرحوا بها، جاءتها ريح عاصف و جاءهم الموج من كل مكان و ظنوا انهم احيط بهم دعوا الله مخلصين له الدين لئن انجيتنا من هذه لنكونن من الشاكرين» (سوره يونس، آيه ٢٢).

عدم تعيين تكليف براى خداوند: بايد هنگام دعا متوجه باشيم كه دعا به معناى تعيين تكليف براى خدا نيست. مسئلت كردن غير از تكليف معين كردن است. در حالت دعا و مسئلت از خداوند بايد همانند تابلوى نقاشى باشيم. زير دست نقاش چيره دست و ماهر، بى‌حركت و تسليم مطلق در برابر مشيت الهى (جعفرى، محمد تقى، تفسير نهج‌البلاغه، ج ١٥، ص ١٠٥).

تسليم محض خدا باشيم: هنگام دعا، واقعاً تسليم محض خداوند باشيم. اين حالت تسليم به رشد روحى كمك مى‌كند. بر خلاف تصور عده‌اى كه‌