تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٤٢
گناهانى كه او را رنجاندهايم اعتراف كنيم، رابطه دوستى اش را با ما احيا كند. پيش فرض ايثار آن است كه خداوند مىخواهد به واسطه كارهايى كه ما انجام مىدهيم و خود را درگير تحقق اهداف او مىكنيم، در اين جهان تأثير بگذارد. پيش فرض «تشكر و سپاس» آن است كه خوبى و خوشبختى پاداشها از سر لطفى هستند كه ما از خدا دريافت مىكنم. پيش فرض «ستايش» آن است كه خداوند جهان فعلى را خلق كرده تا لطف، عظمت، و قداست خويش را بشناساند. و خلاصه همه اشكال و عناصر فوق دعا در مجموع برگزيده اين پيش فرض است كه خداوند به رابطه عاشقانه با بندگان خود علاقهمند است.
دعا، تجلى تواضع و بندگى متربى: از ديگر ويژگىهاى نيايش در نظام تعليم و تربيت اسلامى، ويژگى تواضع و خود كوچك بينى در برابر معبود است. نيايش يكى از رفتارهاى ويژه آدمى است كه همراه با لطافت و قداست روح نيايشگر مى باشد. در نيايش، متربى خود را يك موجود كوچك و ناتوان در برابر معبود قدرتمند و بزرگ مىبيند و لذا خود را نسبت به معبود نيازمند و كوچك مىبيند.
دعا، ابزار رهايى از روزمرگى: از ديگر ويژگىهاى دعا در نظام تعليم و تربيت اسلامى آن است كه دعا مطالبه آنچه بايد از راه كار و انديشه و تفكر به دست آيد نيست. دعا كردن به معناى تكرار خواستها و نيازها به منظور زنده نگه داشتن ايدهآلهاى مقدس انسانى، تطهير روح، تلقين اصول