تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ١٨٠
نفسانى» انگشت مىگذارند. اين كه مىگوييم محور تربيت اسلامى همين احساس كرامت است، از فرمايش على (ع) انسان كريمالنفس و عزيز و نيرومند و قهرمان الهام گرفتهايم كه فرمود: «من كرمت عليه نفسه، هانت عليه شهواته، آن كس كه نفس خود را بزرگ احساس كند (منظور خويشتن خويش است) شهوات نمىتواند بر او مسلط شود.» (فيضالاسلام، علينقى، ترجمه و شرح نهج البلاغ، ١٣٥١، حكمت ٤٤١)
١١- مبارزه با عجب: يكى از صفات متقين از نظر امام سجاد (ع) اين است كه، براى دورى از عصب و خودپسندى در همه حال اعمال نيك خود را كم و گناهان و بدىهاى خود را زياد مىشمارند. در همه حال اعمال نيك خود را كم و گناهان و بدىهاى خود را زياد مىشمارند و لذا باز ترس از عقوبت دارند و اين انگيزه اى مىشود تا از خودپسندى دور شده و به اعمال خير خود ادامه دهند. واژه «استقلال» از ريشه «قلّت» و «قلّ» و بر وزن استفعال و به معناى طلب كمى و كم شمردن مىباشد. برعكس واژه «استكثار» كه از ريشه «كثر» و بر همان وزن استفعال و به معناى طلب زيادى و انبوه شمردن است.
١٢. بقاء مهمتر از حدوث: امام (ع) در ادامه براى تكميل و به كمال رسيدن زينتها براى يك فرد متقى از خداوند مىخواهند كه توفيق «دوام در بندگى و فرمانبرى خداوند» را به ايشان ببخشايد.
در مسئله تربيت نيز چنين است كه والدين و مربيان بايد مواظب باشند كه فرزند و متربى، در طول زمان تحصيل و تربيت، مهذب باشد. مثلًا