تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٤١
نيايش، رابطه اى عاشقانه ميان انسان و خداوند قادر متعال است كه با فروتنى و افتادگى همراه است. در دعا به تعبير ونسان برومر (روزنامه ايران، ١٣٨٠، شماره ٢٠٥٧، ٢٨/ ١١/ ٨٠) دو پيش فرض وجود دارد. پيش فرض اول، اعتقاد به وجود واقعى خدا و پيش فرض دوم، اعتقاد به اين كه خداوند موجودى است كه مىتوان با او رابطه عاشقانه برقرار كرد. «برومر» براى دعا چند شكل بنيادى ذكر مى كند. در واقع اشكال بنيادى دعا از نظر برومر، همان عناصر اصلى موجود در دعا است. اشكال بنيادى مورد اشاره برومر عبارتند از: درخواست يا سؤال (وقتى چيزى را از خدا مىخواهيم)، شفاعت (وقتى براى ديگران دعا مىكنيم)، اعتراف به گناهان و تقاضاى عفو (وقتى بر دورى از خدا فائق شده و با او آشتى مى كنيم)، ايثار (وقتى خود را در اختيار خدا قرار داده تا به واسطه ما اهداف خدا در اين جهان تحقق پيدا كند)، تشكر و سپاس (وقتى از خدا به واسطه لطف، بخشش و رحمتش تشكر مىكنيم)، و ستايش (وقتى به عظمت، مجد و تقدس او اعتراف مىكنيم). هر كدام از عناصر فوق دربرگيرنده يك پيش فرض نيز هست. پيش فرض «خواستن» آن است كه خداوند، قادر مطلقى است كه مىتواند در اين جهان چيزهايى را كه از او مىخواهيم پديد آورد. پيش فرض «شفاعت» آن است كه خدا رحيم است و علاقهمند به سعادت هر يك از ماست. پيش فرض «درخواست عفو و اعتراف به گناه» آن است كه خداوند كريم است و بخشاينده و اين كه دوست دارد زمانى كه ما به واسطه