تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ١٣٤
اگر ما در اينجا نيز هدايت را صرف دلالت بدون در نظر گرفتن جهت مثبت و منفى آن بگيريم مىتوان جمله امام (ع) را كه هدايت را مقيد به «صالح» كردهاند درست معنا كرد. يعنى معلوم مىشود هدايت غير صالحانه و مفسدانه نيز موجود است. و اگر هدايت در لغت معناى خيرخواهانه بدهد و راهنماى صالحانه در آن مستتر باشد باز تفسير هدايت از طرف امام را مىتوان حمل بر تاكيد بيشتر كرد. به هر حال امام (ع) در ادامه دعا از طرف خداوند طلب توفيق در داشتن هدايتى صالحانه و نيكو مىكنند به طورى كه در طى مسيرى كه انسان در پيش مىگيرد لغزشها و انحرافات مانع رشد و تكامل معنوى انسان نشوند و انسان به قدرى آموزش و تربيت ببيند كه به مرحله يقين و قطع برسد و در هيچ زمان و مكانى نسبت به اهداف غايى خويش دچار شك و ترديد نشود. اينجا شايد يكى از منظورهاى امام اين باشد كه داشتن يك مربى خوب و مدرسه خوب و جريان تربيتى خوب كه متضمن تربيت الهى و خوب انسان باشد خود توفيقى بزرگ است. واقعاً نيز چنين است كه اين توفيق را نيز انسان بايد از خداوند متعال كه علتالعلل و مسبّبالاسباب است به طلبد. در واقع اينجا اعتقاد به «توحيد افعالى»، نقش تربيتىاش را ظاهر مىكند و اين چيزى است كه در هيچ مكتبى پيدا نمىشود به جز اسلام. شما وقتى دعاى مكارم الاخلاق را تا آخر مرور كنيد و يا اكثر مناجات ائمه (س) كه مربيان بشر و انسانهاى كامل روى زميناند را وقتى بررسى مىكنيم مىبينيم از جزيىترين تااساسىترين مسائل خود را از خداوند طلب مىكردند. البته اين معنا هرگز منافاتى با تلاش و كوشش