اطاعت لازمه محبت: امام سجاد (ع) مى‌فرمايند: خدايا مرا توفيق ده كه به امورى كه بر خلاف رسم دوستى و محبت توست به آن دچار نشوم، «ولا بالتعرض لخلاف محبتك‌». در اين رابطه چند مطلب قابل توجه است:

اول: در نظام تعليم و تربيت اسلامى محبت و اظهار محبت نبايد در حد شعار باشد لذا خداوند مى‌فرمايد: «قل ان كنتم تحبّوا فاتبعوني، يحببكم الله» (قرآن كريم، سوره آل عمران، آيه ٣١) اى پيامبر بگو اى مردم اگر خدا را دوست داريد پس از من (پيامبر) اطاعت كنيد (و يا از خدا اطاعت كنيد) كه در آن صورت خدا نيز شما را دوست خواهد داشت.

دوم: امام (ع) انجام معصيت را خلاف محبت دانسته‌اند. اين بدان معنى است كه رابطه مربى و متربى از نوع عاشق و معشوق و محب و محبوب است چنانكه ميان امام و مأموم در اسلام نيز همين رابطه برقرار است. بنابراين، احتمالًا اينكه امام صادق (ع) يا امام باقر (ع) مى‌فرمايند:

«هل الدّين الّا الحبّ»

آيا دين چيزى جز محبت است، (فريد، مرتضى، الحديث، ١٣٥٦، ج ٣، ص ١٨٢) اشاره به همين مطلب دارد. زيرا دين و ديندارى يعنى انجام واجبات و ترك گناهان است و اين لازمه محبت خداوند است. البته پيروان مكتب ايده‌آليسم نيز در مورد رابطه معلم و شاگرد مطلبى دارند كه يكى از آنها اين است كه مى‌گويند معلم بايد رفيق خصوصى هر يك از شاگردان باشد، «معلم خوب يك رفيق خوب است». معلم بايد در تكامل شخصيت آدمى همكار خدا باشد، معلم به منزله پدر يا مادر شاگردان است، معلم بايد به‌