همان‌طور كه قبلًا نيز اشاره شد از روشهاى بسيار اساسى در تعليم و تربيت اسلامى، تحريك حس كرامت، تحريك عزت نفسانى و دادن شخصيت به انسان است. براى تربيت انسان و رهنمونى او به راه صلاح و مطلوب راههاى مختلفى موجود است اما پرانگيزه‌ترين و انگيزه‌بخش‌ترين طريق آن است كه عزت انسانى و كرامت نفسانى انسان را تحريك كنيم. در اين زمينه جاى بحث مفصل هست كه قبلًا تا حدى بحث شد و اينجا نيز از جهاتى ديگر متعرض آن مى‌شويم. در عبارت فوق الذكر امام ظاهراً سه عامل ايجاد حقارت در انسان را مطرح مى‌كنند كه در اين رابطه چند نكته وجود دارد:

اول، منظور از عوامل ذكر شده مسلماً نواقص جسمانى نيستند چرا كه نواقص جسمانى و ارثى قابل اصلاح و درمان آنچنانى نبوده و نيستند گرچه راهكارهايى جهت رفع و جبران آثار آنها موجود است. فرضاً كودكى كه از نعمت قدرت بدنى و قدرت پا يا دست محروم است و بالنتيجه قادر به انجام ورزشهاى خاصى نيست در برابر همسالان خود احساس كوچكى مى‌كند گرچه در جريان تربيت مربيان آگاه مى‌توانند همين كودك را از طريق تمرين در ورزشهاى ديگر و يا توجه به امر تحصيل او باعث كسب پيشرفت و موفقيت در زمينه‌هاى ديگر شوند تا در اين جنبه‌ها او بر ديگران مباهات كند اما به هر حال آن نقص بدنى كه كودك مذكور دارد مسلماً