تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٣٥
روحى) خود را بسيج نمايد و در عين حال طرح خواستههاى خود را با «صداقت»، «اميد» و «ايمان» بخواهد، و خلاصه آن كه اگر با تمام وجود شرايط «ادعونى» (به رساله نيايش از الكسيس كارل رجوع شود) فراهم شود، محققاً پاسخ خويش را خواهد گرفت (استجب لكم) (همان). در اينجا مناسب است به معناى برخى از فرازهاى «مناجات المعتصمين» امام سجاد (ع) توجه فرماييد كه تا چه حّد با خواندن اين فرازها روحيه اميدوارى و نشاط در متربى ايجاد مىشود.
«يا مجيب المظطرين و يا كنز المفتقرين ... و يا مأوى المنقطعين ... ان لَم اعُذْ بعزّتك فبمن اعوذُ .... و ما حق من اعتصم بحبك انْ يُخذلَ
». اى اجابت كننده دعاى پريشانان و اى گنجينه فقيران ... و اى جاى بخش از همه كس بريدگان ... اگر من به مقام عزت و اقتدار تو پناه نبرم ديگر به كه پناهنده شوم ... و هرگز كسى كه به رشته كرمت چنگ زد مستحق حرمان نباشد.
دعا و نشاط اجتماعى: نيايش، نه تنها عامل تداوم حيات و آرامش فرد بوده بلكه عامل تداوم نشاط و سرزندگى يك ملت نيز مى باشد. در اين زمينه كارل معتقد است كه «هيچ ملتى در تاريخ، به سقوط و زوال قطعى نيفتاده است مگرآن كه از پيش با ترك نيايش خود را براى مرگ آماده كرده است».
احساس عزت و كرامت: از ديگر آثار دعا، احساس شرافت و عزت انسانى است. فرد دعاكننده هنگام دعا و مناجات با خداوند كه همراه با هماهنگى دل و زبان است، شرافت گوهر انسانيت را احساس مى كند. فرد