تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٢١٨
حرمان و خمودگى و افسردگى مىشوند. اما در تربيت اسلامى انسان هنگام غم و مشكلات رو به سرچشمه فياض و منبع نيروبخش الهى مىكند و از آن سيراب مىشود و شايد وجود نمازهاى روزانه براى همين باشد تا انسان ناراحتىها و غمهاى روزانه را در شبانهروز با خدا مطرح و تخليه كند و دوباره شارژ شود. غربىها و جوانان غربى متأسفانه از اين منبع روحانى و معنوى بىبهرهاند و پيامد آن صدها بيمارى روانى و افسردگىها و پوچ گرايىهايى است كه در غرب مىبينيم.
رابعاً، در فراز فوق امام «خواص توكل» را يادآور مىشوند و مىفرمايند: «آنچه را كه از دست دادهام و نيز آنچه را كه تباه گشته و آنچه را بد كردهام و تو آن را تقبيح كردهاى، با توكل و اقبال به تو عوض آن را مىگيرم». آن هم چه معاوضهاى! چطور؟ كمى توضيح لازم است: «حزن» به آن حسرت و ناراحتى كه انسان در رابطه با فقدان محبوب و يا فوت مطلوب خود درگذشته به او دست مىدهد، گفته مىشود. خوب تجسم كنيد انسانى را كه عزيزترين محبوبان و يا متعلقات خود را از دست داده است اگر اين فرد يك انسان غيرمعتقد و غيرمومن واقعى باشد يا بايد بسوزد و بسازد و يا بايد خودكشى كند و يا ... تا آرامش يابد، اما مسلمان تربيت شده مكتب تربيتى پيامبر (ص) با پيوستن و اقبال به خداوند ناراحتىهاى خود را تسكين مىبخشد. چون «خدا» يعنى محبوب اصلى و كمال مطلق را به دست آورده است و لذا دوستان خدا هرگز (به قول قرآن) بر آنها حزن و اندوهى نيست