خوش خلقى و غيره دارد، اين بدين معنا نيست كه هميشه و براى همه كس اين گونه باشيم. توجه كنيد كه اين مسئله دقيقى است و در واقع عبارت فوق امام سجاد (ع) تاكيدى است بر تذكراتى كه قبلًا داشته اند.

١٠- حق گويى: توجه كنيد به عبارت «والقول بالحق و ان عزّ». معناى عزّ، شدت و سختى است. عز على ان تفعل كذا، يعنى «اشتد و صعب‌» يعنى سخت و دشوار و شديد است بر من كه تو چنان كارى بكنى. خوب حال توجه كنيد به معناى «عزيز»: القوى (الملك لغلبته على اهل مملكته): (المنيع الذى لاينال و لايغالب و لايعجزه شى و لامثل له و هو من اسمائه تعالى). (معلوف، لويس، المنجد فى اللغه، ١٣٦٥ ص ٥٠٣) عزيز يعنى نيرومند و قوى! به پادشاه به ويژه پادشاهان مصر مى‌گفتند عزيز چون پادشاه بر مردم سيطره و تسلط دارد. كلًا عزيز به طور على الاطلاق از اسماء خداوند است به معناى وجودى است كه دست نيافتنى است.

نظام تعليم و تربيت اسلامى روى عزت نفسانى انسان، بسيار تأكيد دارد و شايد محورترين و اصلى‌ترين پايه تربيت اسلامى همين احساس عزت است. يعنى انسان به مرحله‌اى برسد كه بر شهوات و نفس اماره‌اش مسلط باشد و عقل، مهار شهوات را در دست داشته باشد. چنين فردى قوى و نيرومند و عزيز است و افراد اين گونه، هرگز از كسى ترس و وحشت ندارند. امام حسين (ع) يك عزيز است. در اينجا نيز امام سجاد (ع) از ويژگى‌هاى متقين را حق گويى، حتى اگر سخت و دشوار باشد، ذكر مى‌كنند و با اين عبارت روى همان محور «احساس كرامت» و «عزت‌