تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ١٦٤
با تعقل و تدبير خود را نشان مى دهد. به همين دليل است كه امام على (ع) در اين مورد مىفرمايند:
«لا حلم كالتغافل»
. (غررالحكم، ج ٦، ص ٣٥٦، ش ١٠٥٠٢)
به علاوه، در بيان ارزش و جايگاه بااهميت تغافل پيامبر اكرم (ص) آن را از لوازم ايمان دانسته است: «
المومن نصفه تغافل»
(اخلاق فلسفى، ج ١، ص ٤٠٥) و نهايتاً در بيان ارزش و اهميت تغافل در نظام تعليم و تربيت اسلامى آن كه، امام على (ع) تغافل را نيمى از عقل و عاقل دانستهاند. با توجه به آن كه عقل از نظر امام على (ع) شاخص عمده حيات انسانى به حساب مىآيد چنانكه فرموده است:
«الانسان بعقله»
، (غررالحكم، ج ١، ص ٦١، ش ٢٢٩) ملاك انسانيت انسان به عقل اوست و يا اين كه فرموده است:
«فقد العقل فقد الحيات و لايقاس الا بالاموات»
(تحف العقول، ص ٢٢١، باب حكمتها و مواعظ اميرالمومنين (ع)، شماره ١٣٠)، فقدان خرد برابر است با مرگ و در اين صورت فرد بىخرد تنها با مردگان مقايسه مىشود. با توجه به اين احاديث روشن مىشود كه وقتى امام على (ع) مىفرمايند:
«نصف العاقل احتمال و نصفه تغافل»
، (غررالحكم، ج ٦، ص ١٧٣، ش ٩٩٦٨) نيمى از فرد عاقل بردبارى است و نيمى ديگر تغافل است، تا چه حد مسأله تغافل از جايگاه رفيع در مناسبات انسانى و زندگى اجتماعى برخوردار است. به طور خلاصه، تغافل، لازمه تعقل، ايمان، كرامت و بزرگوارى، حلم و بردبارى، و از لوازم آرامش روان و نيز از ضروريات زندگى اجتماعى است.