تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٥١
كه هر فردى كه توفيق دعاى مطلوب پيدا كند، دعايش نيز مستجاب خواهد شد.
ايمان به قدرت خداوند: يكى ديگر از لوازم تأثير تربيتى دعا و در عين حال موثر در استجابت دعا، ايمان به قدرت خداوند است. قرآن كريم از زبان خداوند متعال مىفرمايد: «وليومنوا بى»، پس مردم لازم است به من ايمان بياورند. علامه طباطبايى در تفسيرالميزان و در ذيل آيه فوق حديثى از امام صادق (ع) آوردهاند كه آن حضرت در تفسير آيه مذكور فرمودهاند كه خداوند مىفرمايد: مردم بدانند كه من قدرت دارم كه هر چه را بخواهند عطا كنم. (علامه طباطبائى، محمد حسين، تفسير الميزان، ١٣٦٣، ج ٢، ص ٥٧) بنابراين، در جريان دعا، متربى بايد همه اسباب و علل را از آن خداوند بداند و هويت و مختصات آن اسباب و وسائل را نيز از خداوند بداند. هنگاميكه از راه طبيعى برآورده شدن امرى را ناممكن تشخيص داديد، با علم و ايمان به اينكه خداوند خود سبب ساز و سبب سوز است از او درخواست و مسئلت كنيم و اوست كه اجابت خواهد كرد.
اضطرار و درماندگى: از ديگر لوازم تأثير تربيتى دعا است. خداوند در قرآن كريم مى فرمايد: «امن يجيب المضطر اذا دعاه و يكشف السوء و يجعلكم خلفاء الارض، ءاله مع الله، قليل ما تذكرون» (سوره نمل، آيه ٦١). چه كسى است كه اجابت مى كند فرد درمانده را هرگاه (فرد درمانده) او (خدا) را بخواند و (چه كسى است كه) محنت را از او (فرد درمانده) بردارد