تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ١٥٢
«بارخدايا بر محمد (ص) و خاندان او درود فرست، و براى من بر كسى كه به من ستم كند، دستى (توانايى جلوگيرى از ستم) و بر آنكه زد و خورد و گفت و شنود نمايد زبانى (حجت و برهانى) و بر آنكه دشمنى كند، پيروزى قرار ده و به من بر آنكه دربارهام حيله كند (در برابر آن) مكر و فريبى و بر آنكه بر من مسلط شود، توانايى، و بر آنكه مرا دشنام دهد تكذيبى و از آنكه مرا مىترساند سلامتى ببخش، و به فرمانبرى آنكه مرا به راه راست آورد و پيروى كسى كه مرا (به راه حق) راهنمايى نمايد توفيقم ده.»
روشهاى تنبيه دشمنان
در اين فراز امام سجاد (ع) راههاى برخورد با دشمنان را گوشزد مىنمايند. به طور خلاصه به نظر مىرسد كه در اين فراز امام سجاد (ع) براى تنبيه دشمن و مقابله با او سه روش را پيشنهاد مىكنند كه عبارتند از: (١) روش كلامى، (٢) روش عملى، (٣) روش پنهانى و مخفى يا فكرى. اتفاقاً اين روشها نه تنها در تعليم و تربيت به طور اخص بلكه در مسائل مديريت جامعه و مسائل اجتماعى نيز مطرح است. شاهد ما براى روش كلامى آنست كه امام سجاد (ع) درخواست مىكنند كه خداوند زبان و حجت و برهان قوى در برابر تبليغات دشمن عنايت كند و در جاى ديگر به طور صريح درخواست مىكنند كه خداوند قدرت بيان و تبليغات مسلمين را به قدرى