دهيم. البته همه اين برخوردها و پاسخ‌ها خود حاكى از كريم‌النفس بودن متربى مى‌كند. بدين معنا كه متربى مكتب انسان‌ساز اسلام به قدرى كرامت نفس دارد كه در فكر انتقام و عقده‌گشايى نيست و اين از لوازم مكارم اخلاق اسلامى است. نظر به اين كه در فراز هفتم، تحت عنوان روش محبت و حمل بر صحت تلقى نمودن رفتار ديگران و حسن ظن و روش خوشخويى تقريباً موارد بالا را توضيح داده‌ايم، لذا در اينجا به همين اندازه اكتفا مى‌كنيم. در عبارت بعدى امام مى‌فرمايند: خدايا توفيق ده كه در برابر كسانى كه پشت سر من بدگويى و غيبت كرده‌اند، در عوض از آنها به نيكى ياد كنم اين همان «معاشرت كريمانه» است كه در فراز هفتم توضيح داديم. تنها از آدم كريم‌النفس و بزرگوار چنين پاسخى سر مى‌زند و بر عكس بدگويى و غيبت نهايت تلاش افراد حقير و ذليل و عاجز است كه امام على (ع) فرمودند:

«الغيبه جهد العاجز»

(فيض الاسلام، علينقى، شرخ تهج‌البلاغه، ١٣٥١، حكمت ٤٥٣) (براى اطلاع از بحث تفصيلى غيبت و موارد و مراتب و علل و انگيزه‌هاى آن و راه درمان آن به معراج‌السعاده نراقى (نراقى، احمد، معراج السعاده، ١٣٧٤، ص ٤٠٤ تا ٤١٥ و جامع السعادات رجوع شود.)

تشويق‌

روش تشويق از روشهاى مهم در نظام تعليم و تربيت اسلامى است كه بسيار روى آن تأكيد شده است. تشويق در لغت به معناى به شوق آوردن كسى است يعنى ظاهراً به روشهايى اطلاق مى‌شود كه باعث وجد و فرح انسان شده و فرد را در تداوم عمل صالح و پسنديده، انگيزه‌دار كند. تنبيه نيز