صبح تجديد وضو نكردم. ديدم ولىّ عصر- أواحنا فداه و رزقنا لقاه- را و مكالماتى بين اين ذرّه بى‌مقدار و آن ولىّ كردگار شد كه الآن به تفاصيل آن آگاه نيستم. از آن جمله پرسيدم كه: اين اصول عمليّه كه فقها در هنگام نقد و نيل اجتهادى به آن عمل مى‌كنند، مَرضى هست؟ فرمودند: «بلى، اصول عذريّه و عمل به آن، مطلوب است».

عرض كردم: در باب عمل به اخبار، دستور چيست؟

فرمودند: «همان است كه فقها به آن اخذ [مى‌كنند] و عمل به همين اخبار، در كتب معموله، مجزى است».

عرض كردم: در مورد مناجات خمسه‌عشر چه دستور مى‌فرماييد؟ با وجودى كه به سندى مأثور از معصوم نيست، آيا خواندن رواست؟

فرمود: «به همين نهجى كه علما معمول مى‌دارند، عمل كردن رواست و عامل، مأجور است».

و اين ضعيف را چنان معلوم شد كه مى‌خواستند بفرمايند در عصر غيبت، همين رويّه كه فقها در استنباط احكام دارند و به آن عمل مى‌كنند، مرضى [مورد رضايت‌] است و اتعاب نفس براى ادراك واقع، ضرور نيست. و باز مسئله ديگر عرضه داشته بودم كه الآن هيچ يك از آنها در خاطرم نيست. و اللَّه الهادى إلى سواء السبيل.[١]

٨٩٦. محمّدحسين حسينى طهرانى،[٢] از علّامه طباطبايى (صاحب تفسير الميزان) شنيده است كه مرحوم سيّدعلى قاضى‌[٣] مى‌فرمود: بعضى از افراد زمان ما مسلّماً ادراك محضر

[١]. در جستجوى استاد: ص ٢٢، مهدى موعود، ذخيره الهى: ص ١٣٧.

[٢]. سيّد محمّدحسين حسينى طهرانى، متولّد سال ١٣٤٥ ق در تهران، اديب، حكيم و كلامى و از شاگردان علّامه‌طباطبايى بود. تحصيلات حوزه را در قم و عراق گذراند. در اخلاق و عرفان از شاگردان حاج شيخ عبّاس قوچانى و حاج شيخ جواد انصارى همدانى و جمال الدين گلپايگانى بود. در سال ١٤١٦ ق دعوت حق را لبيك گفت. اللَّه‌شناسى، امام‌شناسى و معادشناسى از آثار اوست.

[٣]. سيّد على قاضى طباطبايى، معروف به علّامه قاضى، متولّد ١٣ ذى الحجّه ١٢٨٢ ق تبريز است. پدر او، آية اللَّه‌سيّد حسين قاضى، از شاگردان ميرزا محمّدحسن شيرازى بود. علّامه قاضى از شخصيت‌هاى كم‌نظير معاصر عرفان و شيعه است. او همچنين استاد علّامه طباطبايى و آية اللَّه بهجت بوده است. در ٢٣ سالگى عازم نجف شد و پس از اقامت در نجف، تحصيلات خود را در نزد اساتيدى از جمله: آخوند خراسانى ادامه داد و در ٢٧ سالگى به درجه اجتهاد نائل شد.

اساتيد عرفان وى، شيخ محمّد بهارى و سيّد احمد كربلايى بوده‌اند. اين دو از شاگردان مبرّز ملّا حسينقلى همدانى بوده‌اند. سلسله اساتيد ملّا حسينقلى همدانى، به سيّد على شوشترى و سپس به شخصى گم‌نام به نام ملّا قلى جولا مى‌رسد. وى در ١٤ ربيع الأوّل ١٣٦٦ ق در ٨٣ سالگى وفات نمود و در قبرستان وادى‌السلام نجف، نزد پدر خود، به خاك سپرده شد.