دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٢٣ - پژوهشى در باره حديث«إذا رفع علمكم»

پژوهشى در باره حديث «إذا رُفِع عَلَمُكم»

ثقة الإسلام كلينى در كتاب الكافى در باره توقّع و انتظار فَرَج، حديثى را به نقل از ايّوب بن نوح از امام هادى عليه السلام اين گونه نقل كرده است:

إذا رُفِعَ عَلَمُكُم مِن بَينِ أظهُرِكُم فَتَوَقَّعُوا الفَرَجَ مِن تَحتِ أقدامِكُم.[١]

هنگامى كه عَلَمتان از ميانتان، رخت بر بست، از زير پاهايتان، منتظر فَرَج باشيد.

علّامه مجلسى رحمه الله در باره مقصود از «رفع العلم» سه احتمال ذكر كرده است:

١. «عَلَم» به فتح عين و لام خوانده مى‌شود و مراد از آن، عدم حضور امام راه‌نماست.

٢. «عِلم» به كسر عين خوانده مى‌شود و مقصود از آن، پنهان شدن صاحب علم يعنى «امام» است.

٣. «عِلم» به كسر عين خوانده مى‌شود و مراد از آن، از ميان رفتن علم در جامعه و گسترش جهالت در ميان مردم، به سبب پنهان بودن امام است.

علّامه مجلسى رحمه الله، احتمال اوّل را اظهر دانسته؛ ولى احتمال دوم و سوم را هم همانند احتمال اوّل، معنا كرده است.[٢]

برخى ديگر از محقّقان، مراد از «رفع العَلَم» را برافراشته شدن پرچم اسلام و يا

[١]. ر. ك: ص ٣٢٠ ح ٩٠٥.

[٢]. ر. ك: مرآة العقول: ج ٤ ص ٥٦. نيز، ر. ك: بحار الأنوار: ج ٥١ ص ١٥٩.