امامانِ پيشين و نه خودِ امام زمان عليه السلام و نه نايبان خاصّ ايشان، مدّعىِ تغيير ماهوى و يا صعود آسمانى ايشان نشده‌اند؛ امرى كه از تشبيه امام عصر عليه السلام به نوح عليه السلام و يوسف عليه السلام و نه مسيح عليه السلام نيز هويداست.[١]

افزون بر اين، هيچ يك از عالمان بزرگ و مؤلّفان مشهور شيعى- كه در فزونى عقل و درايت ايشان ترديدى نيست، مانند: شيخ صدوق، شيخ مفيد، شيخ طوسى-، ديدار امام عصر را محال ندانسته و برخى حتّى در كتاب‌هاى خود، فصلى را براى نام بردن از ديدار كنندگان گشوده‌[٢] و يا به ممكن بودن آن تصريح كرده‌اند؛[٣] امرى كه به روشنى، ممكن بودن آن را از نظر عقل نشان مى‌دهد. همچنين بسيار بعيد است كه اشخاص متعدّدى در روزگاران مختلف، امرى غير ممكن را ادّعا كنند و با انكارهاى جدّى و عمومى، رو به رو نشوند.

امكان نقلىِ رؤيت‌

احاديث فراوانى در دست داريم كه دعاها و اعمالى را براى تشرّف به خدمت امام عصر عليه السلام و ديدار ايشان توصيه مى‌كنند. اين احاديث، به روشنى بر امكان رؤيت، دلالت دارند؛ زيرا معقول نيست كه پيشوايان معصوم دينى كه خود سرآمد خردورزان‌اند به امرى ناممكن، ترغيب و برايش راهكار ارائه دهند. متن برخى از اين ادعيه و اعمال، در كتاب‌هاى حديثى آمده‌اند.[٤] در يكى از آنها از امام صادق عليه السلام چنين نقل شده است:

[١]. ر. ك: ج ٢ ص ٣٨٣( بخش دوم/ فصل پنجم/ ويژگى نوح عليه السلام در امام عليه السلام) و ص ٣٨٩( مثل او، مَثَل عيسى عليه السلام است) و ج ٩ ص ١٣٧ ح ١٦٩٨( احياى سنت و سيره پيامبر خدا صلى الله عليه و آله).

[٢]. نام اين كتاب‌ها- كه شمارشان بيش از سى جلد است- همراه نشانى فصل مربوطه، در كتاب ديدار در عصرغيبت،( ص ٢٧- ص ٢٩) آمده است. گفتنى است برخى از اين فصول، به ديدارها در عصر غيبت صغرا اختصاص دارند و برخى، اعم از غيبت صغرا و كبرايند.

[٣]. مانند: الطرائف، ابن طاووس: ص ١٨٤، كشف الغمّة: ج ٣، ص ٢٨٧ و ٣٢٢، اثبات الهداة: ج ٣ ص ٧١٢ و ....

[٤]. ر. ك: مكارم الأخلاق: ج ٢ ص ٣٥ ح ٢٠٧٦. نيز، ر. ك: ج ٦ ص ٣٦٦ ح ١١١٧ و ١١١٨( زيارت آل يس).