در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٦٤ - مهريه زن

مى‌تواند آن را ادعا كند. زن حتى مى‌تواند قبل از عروسى مهريه خود را طلب كند و هرگونه استمتاع شوهر از او را منوط به پرداخت مهريه بداند. البته اگر پيش از گرفتن مهريه به نزديكى راضى شود، ديگر پس از نزديكى شوهر نمى‌تواند بدون عذر شرعى ناشزه شود هر چند مى‌تواند هر وقت بخواهد مهريه را مطالبه كند.

سؤالى كه در اينجا مطرح شده اين است كه آيا زن مى‌تواند مهريه خود را به كسى ببخشد؟ در زمان جاهليت شير بها را نمى‌توانست ببخشد و ممنوع بود، اگر هم مى‌بخشيد او مالك نمى‌شد. اما در مورد مهريه پس از اسلام، ميان فقهاى عامه، مالك گفته عروس نمى‌تواند مهريه‌اش را ببخشد[١] و سه فرقه ديگر آنان- حنبلى‌ها، حنفى‌ها و شافعى‌ها- گفته‌اند مى‌تواند ببخشد.[٢] فقهاى شيعه هم گفته‌اند مى‌تواند ببخشد. در اين آيه شريفه خداوند متعال مى‌فرمايد: فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَي‌ءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَّرِيئًا؛ اگر زنان كه مالك مهريه هستند از روى نفس و با رضايت خاطر چيزى را به شما (يا به هركس ديگر) بخشيدند، پس آن را بخوريد، نوش جانتان باشد.

فرق «هنيئاً» با «مريئاً» در اين است كه اگر اين دو را با هم ذكر كنند، «هنيئاً» در مأكولات و «مريئاً» در مشروبات گفته مى‌شود. ولى اگر «هنيئاً» به تنهايى ذكر شود هم در مأكولات و هم در مشروبات اطلاق مى‌گردد.

[١]. به نقل از قرطبى، الجامع لأحكام القرآن، ج ٥، ص ٢٤.

[٢]. همان؛ سور آبادى، تفسير سور آبادى، ج ١، ص ٣٨٣؛ ميبدى، كشف الاسرار، ج ٢، ص ٤١٢؛ فخر رازى، تفسير الكبير، ج ٣، ص ٤٩٤.