در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٤٣ - معناى يوم

آيات چهل و يك و چهل و دو

يعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ فَيؤْخَذُ بِالنَّوَاصِي وَالْأَقْدَامِ* فَبِأي آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ‌

آرى، از آنان نميپرسند كه چه كردهاند، بلكه مجرمان با علامتى كه در چهره دارند شناخته ميشوند؛ آنگاه موهاى پيشانى و پاهايشان را ميگيرند و آنان را به دوزخ ميافكنند. پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار ميكنيد؟

آخرت با دنيا خيلى فرق دارد. در دنيا اگر كسى ظاهرش را مرتب كند و ريش مرتبى بگذارد و با آداب رفتار كند، انسان خيال ميكند او آدم درستى است، اما در قيامت ديگر نميتوان قيافه‌اى ساختگى درست كرد. در آنجا انسان‌ها با چهره‌ها و قيافه‌هاى واقعى خود محشور ميشوند. انسان‌هاى گناهكار با چهره‌اى حيوانى وارد محشر ميشوند و حتى از نوع چهره ميتوان به نوع گناه او پى برد.

شخصى براى انجام حج واجب به مكه رفته بود. در صحراى عرفات حضرت امام صادق (ع) را ميبيند. به ايشان عرض ميكند: يابن رسول الله! ماشاء الله؛ چقدر حاجى در اين صحرا جمع شده است! حضرت فرمود: «ما أكثَرَ الضّجيجُ وَ أقَلَّ الحَجيجُ»؛ اينها همهاش سر و صدا است و حاجى واقعى كم است. آن شخص تعجب ميكند و عرض ميكند: اين مردم كه همه در حال عبادتاند، چگونه ميفرماييد حاجى كم است. حضرت فرمود: با دقت بيشترى نگاه كن. چشم برزخى آن شخص با تصرف حضرت باز شد و وقتى به صحراى عرفات نگريست، ديگر انسانى نديد، بلكه ببر و پلنگ و شير و