در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣١٩ - رابطه فطرى انسان با خدا

انسانها نه تنها از خاك و عناصر طبيعى خلق شده‌اند، بلكه پيوسته اين عناصر تجديد ميشوند. گفته شده است كه هر ٨ سال يكبار كل بدن انسان عوض ميشود و فقط مغز ثابت است. عناصر كهنه و فرسوده با عناصر نو جايگزين و آن عناصر قبلى از بدن دفع ميشوند و دوباره به اصل خود باز ميگردند. پس فقط آدم نيست كه از خاك آفريده شده است، ما نيز اگر دقت كنيم از همين خاك آفريده ميشويم و پس از آنكه مرگ ما برسد، روح ما به ملكوت ميرود و بدن ما پس از مدتى دوباره به خاك و اصل خويش باز ميگردد.

آيات هفده و هجده‌

رَبُّ الْمَشْرِقَينِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَينِ* فَبِأَي آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ‌

او پروردگار دو مشرق و پروردگار دو مغرب است. پس كدامين نعمتهاى پروردگارتان را انكار ميكنيد؟ در اين آيه اختلاف قرائت وجود دارد. در قرائت مشهور، ربُّ المشرقين و ربُّ المغربين خوانده شده است. طبق اين قرائت، الله مبتداى محذوف و ربُّ المشرقين خبر آن است. اما عده‌اى، ربِّ المشرقين و ربِّ المغربين خوانده‌اند. طبق اين قرائت، ربِّ المشرقين عطف بر «ربّكما» در آيه قبلى و يا بدل از آن است.

معناى ربّ‌

رب، به معناى صاحب است. ربّ از ريشه رَبَبَ يا رَبَى گرفته شده است. اگر از ريشه رَبَبَ باشد به معناى صاحب و معناى آن عام است؛ هم بر خدا و هم بر غير او اطلاق ميشود. ربّ البيت يعنى صاحب بيت و ربّ العالمين نيز يعنى صاحب دنيا و آخرت كه همان پروردگار است.