در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣١ - فرق ميان رحمن و رحيم

اين دو واژه عربى است، زيرا حروف اصلى هر دو (رحم) است و هر دو از (رحمت) مشتق شده‌اند با اين تفاوت كه (رحمن) در مبالغه، گوى سبقت را از (رحيم) گرفته است، زيرا (رحمن) از لحاظ لفظ و معنى متعدد است اما (رحيم) از لحاظ لفظ متعدد نيست.[١]

از ديگر تفاوت‌ها اين كه (رحمن) مربوط به دنياست، يعنى خداوند در دنيا تمام موجودات حتى معاندين و كفار را از رحمانيت خود محروم نمى‌كند، اما (رحيم) مخصوص عباد الله است نه تمام خلق.[٢]

(الرحمن) صيغه مبالغه و بر وزن فعلان است كه بر كثرت دلالت مى‌كند اما (الرحيم) صفت مشبهه است كه از ثبات و بقاء حكايت مى‌كند، از اين رو (رحمن) بر زيادى رحمت خداوند دلالت مى‌كند كه بر كافر و مومن افاضه مى‌شود و همان رحمت عامه خداوند است و در قرآن نيز فراوان استعمال شده است‌ قُلْ مَن كَانَ فِي الضَّلَالَة فَلْيمْدُدْ لَهُ الرَّحْمَنُ مَدًّا.[٣]

اما (رحيم) كه بر نعمت دائمى و رحمت ثابت و باقى دلالت مى‌كند مخصوص مومنين است‌[٤]؛ مانند وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا[٥]، يا إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ‌[٦]. در روايت آمده (الرحمن) اسم خاص به‌

[١]. على بن محمد، تفسير ماوردى، ج ١، ص ٥٢.

[٢]. طبرسى، مجمع البيان، ج ١، ص ٤٤.

[٣]. سوره مريم، آيه ٧٥.

[٤]. طباطبايى، الميزان، ج ١، ص ١٨.

[٥]. سوره احزاب، آيه ٤٣.

[٦]. سوره توبه، آيه ١١٧.