در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٠٢ - عبادت موجودات

نباشيم و از عبوديت سر نتابيم و اين عهد در عالم ذرّ بسته شده است: وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتَ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا[١]؛ و [ياد كن‌] هنگامى را كه از پسران آدم، از پشتهايشان، نسل و نژاد آنها را برگرفت و آنها را بر خودشان گواه كرد كه: آيا من پروردگار شما نيستم؟ [آنها به زبان فطرت‌] گفتند: چرا، گواهى داديم.

خداوند در «عالم ذر» از ما عهد گرفته است و ما نيز شهادت دادهايم و تصديق كردهايم. حال آيا كداميك از ما يادمان هست كه چنين عهدى بسته باشيم؟ از آيات ديگر بهدست مى‌آيد كه خداوند از تمام موجودات عهد گرفته است و چون از آنها نيز عهد گرفته است معلوم ميشود كه زنده هستند و عهد را قبول كرده‌اند. حال وقتى ما چنين عهدى را به ياد نميآوريم معلوم ميشود رابطه ما با خدا يك رابطه ذاتى و تكوينى بوده است و از طريق اين رابطه، چنين عهد و ميثاقى با ما بسته شده است كه ما همگى عبد و مطيع خالقمان باشيم.

تا اينجا مطالبى كه ذكر شد مستندات قرآنى نظريه سيد قطب است. از قرآن استفاده ميشود كه بين موجودات و خالقشان رابطه ذاتى وجود دارد و همه موجودات زنده هستند؛ اما آن قسمتى كه ايشان فرموده كل جهان از اتم و حركت تشكيل شده، مستند به علوم روز است. علم روز همه اشياء را مركب از ذرات بنيادى و اتم ميداند. اتمها نيز، خود متشكل از حركت و شعاع هستند. نتيجه اينكه‌

[١]. سوره اعراف، آيه ١٧٢